Święci Archaniołowie — Niebiańscy posłańcy, strażnicy i obrońcy wiary

Święty Michał — walka, miecz i waga

Michał jest wymieniony w Księdze Daniela, Liście Judy i Apokalipsie. Jego imię tradycyjnie tłumaczy się jako „Kto jest jak Bóg?”. Zbroja, miecz lub włócznia i smok przywołują duchową walkę; waga należy do ikonografii sądu.

Opowieść, symbole i ich odbiór

Główne symbole:

• Miecz ognia: Słowo Boże i bosza sprawiedliwość, które przecinają kłamstwo.

• Tarcza ochronna: Często wyryta dewizą „Quis ut Deus”, zapora przed wątpliwościami i pokusami.

• Waga: Doskonała równowaga, prawda i niebiańska bezstronność.

• Pokonany smok: Przypomnienie, że zło, jakoby straszne w wyglądzie, już znalazło swojego zwycięzcę.

Św. Michał Archanioł — Niebiański wojownik i walka ze Smokiem

W Pismach znajduje się obraz o niezwykłej sile. Niebo staje się areną walki. Pojawia się Smok. Aniołowie stają przeciwko niemu. A na ich czele stoi imię, które przejdzie przez całą historię chrześcijaństwa: Michał. Św. Michał Archanioł. Niebiański wojownik. Ten, którego sztuka chrześcijańska przez wieki przedstawiała z mieczem lub włócznią, rozpostartymi skrzydłami, górującym nad Smokiem pod stopami. Ale św. Michał nie jest tylko postacią wojownika.

Samo jego imię stanowi deklarację: „Kto jest jak Bóg?” I cała jego historia opiera się na tej odpowiedzi: Nikt.

Michał — „Kto jest jak Bóg?”

Imię Michał pochodzi z hebrajskiego Mikha'el. Tradycyjnie tłumaczy się je jako: „Kto jest jak Bóg?” Nie jest to naprawdę pytanie poszukujące odpowiedzi. To wyzwanie rzucone każdej mocy, która chciałaby wznieść się na miejsce Boga. Kto może przypominać sobie Boga? Nikt. Dlatego to imię zyskuje tak silne znaczenie w tradycji chrześcijańskiej. Michał reprezentuje tego, który pozostaje wierny, gdy nadchodzi bunt. Tego, który nie szuka własnej chwały.

Tego, który walczy, ponieważ należy w całości do Boga.

Michał w Księdze Daniela

Św. Michał pojawia się już w Starym Testamencie, zwłaszcza w Księdze Daniela. Jest tam przedstawiony jako potężny obrońca biorący udział w tajemniczej walce duchowej. Daniel otrzymuje m.in. objawienie, że Michał jest jednym z głównych książąt niebieskich. Dalej jest przedstawiony jako ten, który wstaje, by bronić ludu Bożego w czasach próby. Już z tych tekstów wyłania się jedna z jego wielkich misji: ochrona. Michał nie jest po prostu posłańcem.

Jest przedstawiany jako moc niebiańska zaangażowana w walkę. Ale to w ostatniej księdze Biblii jego wizerunek staje się naprawdę spektakularny.

Wojna w Niebie

Księga Apokalipsy opisuje scenę, która stała się fundamentalna dla ikonografii chrześcijańskiej. W Niebie wybucha wojna. Michał i jego aniołowie walczą ze Smokiem. Smok walczy własnymi aniołami. Ale nie może zwyciężyć. Zostaje pogromiony. Tekst identyfikuje tego wielkiego Smoka jako „starożytnego węża”, którego nazywa się Diabłem i Sataną. Stoimy tutaj przed jednym z najbardziej poruszających obrazów walki dobra ze złem w Pismach. Z jednej strony: Smok.

Bunt. Oskarżenie. Chęć odwrócenia ludzi od Boga. Z drugiej strony: Michał i pozostali wierni aniołowie. I Smok upada.

Michał przeciwko Luciferowi?

Tradycja chrześcijańska stopniowo zbliżała tę walkę do upadku aniołów zbuntowanych. W tym tradycyjnym ujęciu Lucifer, stworzony jako anioł, ale stający się pyszny, odmówił posłuszeństwa Bogu. Chciał się wznieść. A w obliczu tego buntu wybrzmiała deklaracja symbolizowana przez imię Michała: „Kto jest jak Bóg?” Należy jednak wprowadzić pewne rozróżnienie.

Biblia nie opisuje bezpośrednio szczegółowej sceny, w której „Michał stawia czoła Luciferowi” przed stworzeniem ludzkości w formie często przedstawianej w dziełach nowoczesnych. Ta wizja jest wynikiem teologicznego i tradycyjnego zestawienia kilku fragmentów biblijnych, zwłaszcza Apokalipsy i tekstów interpretowanych przez tradycję chrześcijańską w odniesieniu do upadku aniołów. Ale ich znaczenie jest całkowicie jasne: pycha chce się wznieść.
Michał przypomina, że nikt nie jest jak Bóg.

Smok pod jego stopami

Dlatego św. Michał jest niemal zawsze przedstawiany jako wojownik. Zbroja. Skrzydła. Miecz lub włócznia. A pod jego stopami: Smok. Ten obraz nie należy rozumieć jako obraz zwykłej walki fizycznej. Smok reprezentuje zło. Pokusę. Kłamstwo. Bunt przeciwko Bogu. Michał z kolei reprezentuje wierność. Nie pokonuje Smoka dlatego, że sam byłby bóstwem. Pokonuje go, ponieważ służy Bogu. To fundamentalne rozróżnienie w wierze chrześcijańskiej.

Moc Michała nie pochodzi z osobistej magii. Pochodzi z jego misji i wierności Bogu.

Miecz św. Michała

Miecz stał się jednym z jego najbardziej znanych atrybutów. Reprezentuje duchową walkę i zwycięstwo dobra nad złem. W niektórych przedstawieniach Michał używa raczej włóczni. W innych nosi również tarczę. Czasami można na niej przeczytać: „Quis ut Deus?” Łacińskie tłumaczenie jego imienia: „Kto jest jak Bóg?” W ten sposób nawet jego tarcza staje się wyznaniem wiary. Michał nie głosi: „Spójrzcie na moją moc.”

Głosi: „Spójrzcie na Tego, Komu służę.”

Św. Michał i waga dusz

Inne przedstawienie św. Michała może zaskoczyć. Czasami trzyma wagę. Ta średniowieczna ikonografia jest związana z ważeniem dusz podczas Sądu. Michał pojawia się wówczas nie tylko jako wojownik ze Smokiem, ale jako postać związana z przejściem człowieka przed sądem Bożym. Dlatego wiele dzieł przedstawia jednocześnie dwa atrybuty: miecz i wagę. Walkę i sąd. Ochronę i sprawiedliwość.

Św. Michał, obrońca Kościoła

Przez wieki chrześcijanie naturalnie widzieli w Michale wielkiego obrońcę ludu Bożego i Kościoła. Jeśli Księga Daniela już przedstawia go jako obrońcę, Apokalipsa jeszcze bardziej wzmacnia ten wymiar, stawiając go na czele aniołów przeciwko Smokowi. Jego kult rozwinął się zatem szczególnie w okresach wojen, prześladowań, epidemii lub wielkiego niepokoju duchowego. Kościoły były mu poświęcane. Kapliczki budowano na jego cześć.

Żołnierze powierzali mu swoje życie. A jego wizerunek przez wieki towarzyszył tym, którzy przygotowywali się do stawienia czoła niebezpieczeństwu.

Mont-Saint-Michel

We Francji nie sposób wspomnieć św. Michała, nie myśląc o Mont-Saint-Michel. Według tradycji na początku VIII wieku Archanioł miał ukazać się Aubertowi, biskupowi Avranches, prosząc go o zbudowanie kaplicy na górze, wówczas zwanej Mont-Tombe. Po kilku ukazaniach się Aubert miał ostatecznie nakazać zbudowanie pierwszej kaplicy poświęconej św. Michałowi w 708-709 roku. Przez wieki miejsce to stało się jednym z wielkich ośrodków pielgrzymek chrześcijaństwa zachodniego. Następnie stopniowo wyrosła tam niezwykła opactwo, które znamy dzisiaj.

Na samym szczycie góry, górując nad morzem i murami obronnymi, wciąż stoi posąg św. Michała. Archanioł na szczycie.
Smok pod jego stopami.
Miecz skierowany ku Niebu. Niemal idealny obraz jego symboliki.

Kaplica na Mont Gargan

Ale kult św. Michała jest jeszcze starszy. Na południu Włoch znajduje się słynna kaplica na Mont Gargan, w Apulii. Według tradycji sięgającej końca V wieku św. Michał miał ukazywać się tam wielokrotnie. Kaplica stała się jednym z najstarszych i najważniejszych miejsc kultu poświęconych Archaniołowi na Zachodzie. Pielgrzymi, rycerze, władcy i duchowni udawali się tam przez wieki.

Jaskinia na Mont Gargan pozostaje do dziś ważnym miejscem pielgrzymek michażejskich.

Castel Sant'Angelo w Rzymie

Inna słynna tradycja łączy św. Michała z Rzymem. Pod koniec VI wieku miasto zostało dotknięte straszną epidemią. Papież Grzegorz Wielki poprowadził procesję modlitewną. Według tradycji ujrzał wówczas św. Michała na szczycie mauzoleum cesarza Hadriana. Archanioł miał schować miecz do pochwy. Gest ten zinterpretowano jako znak końca zarazy. Zabytek stopniowo otrzymał nazwę: Castel Sant'Angelo — Zamek Świętego Anioła.

Nawet dziś posąg św. Michała góruje nad jego szczytem. Miecz wciąż tam jest.

Obrońca wojowników

Nie jest trudno zrozumieć, dlaczego św. Michał stał się szczególnie ważny dla żołnierzy. Reprezentuje wojownika, który nie walczy dla własnej chwały. Wojownika postawionego w służbie wyższej sprawy. Opanowaną siłę. Odwagę. Dyscyplinę. Wierność. Dlatego stał się patronem wielu zawodów związanych z obroną i ochroną. W tradycji wojskowej Francji jest szczególnie kojarzony z skoczkami spadochronowymi. Ale jego patronat wykracza daleko poza świat wojskowy.

Ponieważ jego walka jest przede wszystkim duchowa.

Modlitwa do św. Michała Archanioła

Kult św. Michała otrzymał nowy impuls na przełomie XIX i XX wieku za czasów papieża Leona XIII. Słynna modlitwa do św. Michała została wprowadzona do modlitw odmawianych po niektórych mszach w dawnym obrzędzie rzymskim. Zaczyna się od prostego i potężnego wezwania: „Św. Michale Archaniele, broń nas w walce… » Ta formuła doskonale podsumowuje miejsce Archanioła w duchowości katolickiej. Nie prosi się go o zastąpienie Boga.

Prosi się go o wstawiennictwo i ochronę w walce ze złem.

Św. Michał nie jest bóstwem

To rozróżnienie jest niezbędne. W chrześcijaństwie św. Michał nigdy nie jest czczony jako bóg. Czczenie należy tylko do Boga. Michał jest stworzeniem. Niezwykle wielkim stworzeniem niebiańskim, ale stworzeniem. Katolicy i prawosławni mogą go czcić i prosić o wstawiennictwo, ale ta czestność pozostaje fundamentalnie inna od czczenia oddawanego Bogu. Sam św. Michał doskonale symbolizuje to rozróżnienie. Całe jego imię zdaje się odrzucać wszelką próbę postawienia stworzenia na równi ze Stwórcą: Kto jest jak Bóg? Nikt.

Walka św. Michała jest również walką człowieka

To prawdopodobnie tutaj jego historia nabiera pełnej siły. Nie widzimy Smoka opisanego w Apokalipsie. Nie jesteśmy świadkami wojny anielskiej własnymi oczami. Ale chrześcijaństwo uczy, że człowiek również przechodzi wewnętrzną i duchową walkę. Kłamstwo przeciwko prawdzie. Nienawiść przeciwko miłości. Pycha przeciwko pokorze. Rozpacz przeciwko nadziei. Pokusa przeciwko wierności. I właśnie dlatego obraz św. Michała pozostaje tak potężny.

Przypomina, że istnieją walki, przed którymi nie należy uciekać.

Archanioł, który nie kłania się złu

Przyjrzyjmy się jeszcze raz jego wizerunkowi. Michał stoi. Smok leży na ziemi. Ale Michał nie patrzykoniecznie na swojego przeciwnika. W wielu dziełach jego wzrok wydaje się zwrócony gdzie indziej. Ku Niebu. Ponieważ prawdziwym centrum sceny nie jest ostatecznie ani Michał, ani Smok. Jest nim Bóg. Smok upada, ponieważ chciał się wznieść. Michał zwycięża, ponieważ wybrał służbę. W tym tkwi cała różnica.

Św. Michał — Niebiański wojownik

Od wizji proroka Daniela po Smoka z Apokalipsy, od jaskiń na Mont Gargan po szczyt Mont-Saint-Michel, jego wizerunek przemierza wieki. Zbroja. Miecz. Para skrzydeł. Pokonany Smok. Ale przede wszystkim deklaracja: Quis ut Deus?
Kto jest jak Bóg? Św. Michał uosabia wierność w obliczu buntu. Odwagę w obliczu zła. Światło w obliczu ciemności. Ochronę w obliczu niebezpieczeństwa.

Św. Michał Archanioł.
Książę niebiańskiej milicji w tradycji chrześcijańskiej.
Obrońca ludu Bożego.
Wojownik ze Smokiem.
Niebiański wojownik. I gdy ciemność zdaje się zajmować całą przestrzeń, jego wizerunek od wieków przypomina o fundamentalnym przekonaniu wiary chrześcijańskiej: Smok może walczyć.
Smok może zagrażać.
Ale Smok nie ma ostatniego słowa. Quis ut Deus? Nikt nie jest jak Bóg.

Smok pojawia się również w innej tradycji, tej św. Jerzego i rycerza ze Smokiem.

Aby osadzić ten fragment: Apokalipsa 12 — Michał i Smok.

Św. Gabriel — Zwiastowanie i posłaniec

Gabriel wyjaśnia wizje w Danielu i zwiastuje w Ewangelii Łukasza narodziny Jana Chrzestiana, a następnie narodziny Jezusa. Jest zatem kojarzony z przesłaniem i Zwiastowaniem. Lilia, zwój i laska posłańca często pozwalłyby go rozpoznać w sztuce chrześcijańskiej.

Opowieść, symbole i ich odbiór

• Główne symbole:

  • Biała lilia: Uniwersalny emblemat czystości, łaski i szczerości, często ofiarowany Dziewicy podczas Zwiastowania.

  • Filaktern lub zwój pergaminu: Symbol przekazanego Bożego słowa i Pism.

  • Niebiański sceptr: Znak autorytetu Najwyższego, w imieniu którego się wypowiada.

  • Lampa światła: Przewodnik rozpraszający wątpliwości i oświecający umysły.

Św. Gabriel Archanioł — Posłaniec Boży i Zwiastowanie Marii

Nie pojawia się z mieczem Michała. Nie pokonuje Smoka. Nie przychodzi stoczyć bitwy. A jednak Św. Gabriel Archanioł znajduje się w samym sercu niektórych z najważniejszych momentów całej historii biblijnej. Jego misja jest inna. Gabriel zwiastuje. Niesie słowo pochodzące od Boga. Wyjaśnia wizje proroka Daniela. Zwiastuje Zachariaszowi narodziny Jana Chrzestiana. Następnie pewnego dnia zostaje wysłany do małego miasteczka w Galilei zwanego Nazaret.

Tam, przed młodą kobietą imieniem Maria, Gabriel wypowiada zwiastowanie, które zmieni historię chrześcijaństwa: urodzi ona Jezusa Chrystusa. Jeśli Michał stał się w tradycji chrześcijańskiej niebiańskim wojownikiem, Gabriel jest jego wielkim posłańcem.

Gabriel — „Bóg jest moją siłą”

Imię Gabriel pochodzi od hebrajskiego Gavri'el. Tradycyjnie rozpatruje się je jako: „Bóg jest moją siłą”, „Siła Boża” lub „Człowiek Boży”, zależnie od interpretacji jego hebrajskich korzeni. Jego imię zawiera więc już coś istotnego. Gabriel nigdy nie przychodzi, aby ogłosić własną wolę. Zostaje wysłany. Otrzymuje misję. Przekazuje. Jego wielkość polega właśnie na tej absolutnej wierności słowu, które ma nieść.

Gabriel u proroka Daniela

Gabriel pojawia się w Starym Testamencie, w Księdze Daniela. Daniel otrzymuje tajemnicze wizje, których nie potrafi zrozumieć. Wtedy głos rozkazywał: „Gabrielu, wyjaśnij mu wizję.” Anioł zbliża się do Daniela i wyjaśnia mu to, co właśnie zobaczył. Później Gabriel ponownie powraca do proroka, aby przynieść mu zrozumienie i poznanie. Odkrywamy więc Gabriela jeszcze przed opowieściami o narodzinach Chrystusa.

A jego misja jest już tą, która stanie się charakterystyczna dla całej jego historii: sprawić, by zrozumiano słowo lub zamysł pochodzący od Boga. Jednak kilka wieków później, według opowieści biblijnej, Gabriel otrzymuje jeszcze bardziej niezwykłą misję.

Świątynia Jerozolimska

Historia zaczyna się od kapłana o imieniu Zacharias. Jego żona, Elżbieta, oraz on sami są już starsi i nie mają dzieci. Pewnego dnia Zacharias wypełnia swoją kapłańską służbę w Świątyni Jerozolimskiej. Wchodzi do najświętszej, aby złożyć kadzidło. Lud czeka na zewnątrz. I nagle pojawia się anioł. Zacharias jest zdumiony. Ogarnia go strach. Anioł mówi mu, by się nie bał. Jego modlitwa została wysłuchana. Elżbieta urodzi syna. Jego imię będzie: Józef. Tego, jakiego historia chrześcijańska pozna jako Józefa Zbawiciela.

„Ja jestem Gabriel”

Zacharias wątpi. Jak mógłby mieć dziecko, skoro on i jego żona są już starsi? Anioł odpowiada mu, objawiając swoją tożsamość: „Ja jestem Gabriel i stoję przed Bogiem.” To zdanie jest niezwykłe. Gabriel przedstawia się jako ten, który stoi przed Bogiem i został wysłany, aby ogłosić dobrą nowinę. Ale ponieważ Zacharias wątpił, pozostanie niemy aż do spełnienia obietnicy. Elżbieta zachodzi w ciążę.

I kilka miesięcy później Gabriel zostaje wysłany raz jeszcze. Tym razem nie udaje się do wielkiej Świątyni Jerozolimskiej. Wyrusza do znacznie skromniejszego miasta. Nazaretu.

Gabriel wchodzi do Nazaretu

W tym mieście Galilei mieszka młoda kobieta. Nazywa się Maria. Jest zaręczona z mężczyzną o imieniu Józef, z rodu Dawida. I to do niej Bóg wysyła Gabriela. Ta scena stanie się jedną z najczęściej przedstawianych w całej historii sztuki chrześcijańskiej: Zwiastowaniem. Tysiące obrazów, fresków, mozaik, witraży i rzeźb przez wieki próbowały przedstawić tę chwilę. Gabriel pojawia się przed Marią. I ją wita.

„Zdrowa bądź, pełna łaski, bo Pan jest z tobą.” Maria jest zdumiona. Zastanawia się nad tym powitaniem. Gabriel mówi jej: „Nie bój się, Mario.” Następuje zwiastowanie.

„Zaniąsiesz i urodzisz syna”

Gabriel zwiastuje Marii, że zaniąsze i urodzi syna. Będzie musiała dać mu imię: Jezus. Będzie wielki. Będzie nazywany Synem Najwyższego. Maria pyta, jak to może się stać, skoro nie zna mężczyzny. Gabriel odpowiada jej, że Duch Święty spłynie na nią i moc Najwyższego przykryje ją swoim cieniem. Następnie objawia jej, że Elżbieta, jej krewna, o której mówiono, że jest bezpłodna, również oczekuje dziecka. I Gabriel wypowiada wtedy te słowa:

„Nic nie jest niemożliwe dla Boga.”

„Tak” Marii

Gabriel wypełnił swoją misję. Ale pozostaje jeszcze jedna odpowiedź. Odpowiedź Marii. I ta odpowiedź staje się jednym z fundamentalnych momentów chrześcijaństwa: „Oto sługi Pana; niech stanie się we mnie wszystko według słowa Twego.” To Fiat Marii. Jej „tak”. Gabriel nie zmusza. On zwiastuje. Maria odpowiada swobodnie. Potem Ewangelia mówi po prostu: „I anioł ją opuścił.” Misja została wypełniona. Posłaniec znika. A historia trwa.

Dlaczego Gabriel często trzyma lilię?

W zachodniej sztuce chrześcijańskiej Gabriel jest bardzo często przedstawiany trzymający białą lilię podczas Zwiastowania. Lilia stała się symbolem czystości, szczególnie kojarzonym z Dziewicą Marią. Gabriel może więc pojawiać się przed nią z tym kwiatem w dłoni. W innych przedstawieniach niesie berło lub laskę posłańca. I prawie zawsze: wielkie skrzydła. Jednak, podobnie jak w przypadku innych aniołów, Pismo Święte nie opisuje Gabriela konsekwentnie z dokładnie takim wyglądem, jaki nadał mu chrześcijańska sztuka.

Skrzydła należą przede wszystkim do języka symbolicznego wypracowanego przez ikonografię. Wyrażają niebiański charakter posłańca i szybkość, z jaką wypełnia on wolę Bożą.

Gabriel i trąbka

Inny obraz stał się niezwykle popularny: Gabriel dmuchający w trąbkę podczas Sądu Ostatecznego. Przedstawienie to jest głęboko zakorzenione w chrześcijańskiej i artystycznej wyobraźni. Jednak konieczna jest pewna niuansacja. Biblia rzeczywiście mówi o trąbce podczas zmartwychwstania zmarłych i wspomina również o aniołach grających na trąbkach w Apokalipsie. Ale nie identyfikuje Gabriela wprost jako anioła, który zagra na trąbce Sądu Ostatecznego. To powiązanie należy przede wszystkim do tradycji i ikonografii wypracowanych później.

Biblijny Gabriel jest przede wszystkim tym od zwiastowania i objawienia.

Michał i Gabriel — Miecz i Słowo

Porównanie Michała i Gabriela jest wyjątkowo piękne. Michał pojawia się jako ten, który walczy. Gabriel jako ten, który zwiastuje. Michał niesie miecz.
Gabriel niesie Słowo. Michał staje przeciwko Smokowi. Gabriel stoi przed Marią. Ale obaj wypełniają dokładnie tę samą zasadę: służą Bogu. Żaden z nich nie działa dla własnej chwały. Michał nie walczy we własnym imieniu. Gabriel nie mówi we własnym imieniu. Obaj są sługami.

Posłaniec wielkich początków

Kiedy Gabriel pojawia się w Pismu Świętym, coś ogromnego ma się zacząć. W Księdze Daniela pomaga zrozumieć wizje dotyczące przyszłości. Przy Zachariaszu zwiastuje Józefa Zbawiciela, który przygotuje drogę Pana. Przy Marii zwiastuje Jezusa Chrystusa. Gabriel pojawia się zatem na progu wydarzeń. Przed Józefem Zbawicielem: Gabriel. Przed Wcieleniem: Gabriel. Zanim Maria wyruszy do Elżbiety: Gabriel. Jest tym, który przybywa tuż przed tym, jak historia się odmieni.

Święty Gabriel, patron posłańców

Ta biblijna misja naturalnie wyjaśnia patronaty, które z czasem z nim łączono. Gabriel jest szczególnie uważany za patrona tych, których zawód polega na przekazywaniu wiadomości lub informacji. Posłańców. Listonoszy. Telekomunikacji. Radia. A szerzej różnych zawodów związanych z komunikacją. Symbolika jest oczywista. Gabriel otrzymuje słowo. Niesie je. Wiernie je przekazuje. Posłaniec musi zniknąć za wiadomością.

Gabriel w trzech wielkich religiach monoteistycznych

Gabriel ma również niezwykłą cechę: jego postać wykracza daleko poza chrześcijaństwo. Pojawia się w tradycji żydowskiej. Zajmuje fundamentalne miejsce w chrześcijaństwie. A pod imieniem Dżibril ma również ogromne znaczenie w islamie, gdzie tradycja uznaje go za anioła, który przekazał objawienie Koranu Mahometowi. Interpretacje teologiczne różnią się oczywiście głęboko między tymi religiami. Ale niewiele postaci anielskich ma tak ważną obecność w religijnej historii ludzkości.

Święty Gabriel nie jest niezależną mocą

Podobnie jak w przypadku Świętego Michała, jedno wyjaśnienie pozostaje niezbędne. Gabriel nie jest bóstwem. Nie posiada mocy niezależnej od Boga. W chrześcijaństwie jest duchową istotą służącą Bogu. Nie decyduje o wiadomości. Przekazuje ją. Nie wybiera swojej misji. Zostaje wysłany. I to właśnie czyni jego postać tak silną. Jego wielkość nie polega na dominacji. Polega na wierności.

Cisza po zwiastowaniu

Istnieje wreszcie coś głęboko pięknego w historii Gabriela. Pojawia się. Mówi. Potem znika. Po Zwiastowaniu Gabriel nie stara się pozostać w centrum historii. Nie oczekuje żadnego uznania. Nie żąda żadnej chwały. Posłaniec znika, gdy wiadomość została przekazana. Maria zostaje. Chrystus przychodzi. Gabriel wypełnił swoją misję. Ta skromność jest częścią jego wielkości.

Święty Gabriel — Posłaniec Boży

Święty Gabriel przypomina nam, że nie wszystkie misje wymagają miecza. Niektóre bitwy wygrywa się słowem. Niektóre przeznaczenia zaczynają się od zwiastowania. Niektóre życia zmieniają się, ponieważ wiadomość dociera w momencie, gdy nikt jej nie oczekiwał. W Jerozolimie Gabriel zwiastuje Józefa Zbawiciela. W Nazarecie zwiastuje Jezusa. A przed Marią wypowiada słowa, które wciąż codziennie rezonują w modlitwie milionów chrześcijan.

Święty Gabriel Archanioł.
Ten, który stoi przed Bogiem.
Posłaniec wielkich zwiastowań.
Archanioł Słowa.
Posłaniec Zwiastowania. Michał przypomina nam: „Kto jest jak Bóg?” Gabriel przypomina nam: „Nic nie jest niemożliwe dla Boga.” Jeden walczy ze Smokiem. Drugi cicho wchodzi do Nazaretu. Ale obaj wypełniają tę samą misję: służyć Bogu i nieść Jego wolę. Święty Gabriel Archanioł — posłaniec Nieba.

Aby śledzić historię po Zwiastowaniu, znajdź Marię i symbole maryjnej pobożności.

Aby osadzić ten fragment: Łukasz 1 — Gabriel u Zachariasza i Marii.

Święty Rafał — Tobiasz, podróż i uzdrowienie

W Księdze Tobiasza Rafał towarzyszy młodemu Tobiaszowi i bierze udział w uwolnieniu Sary oraz uzdrowieniu Tobita. Jego imię oznacza „Bóg uzdrawia”. Ryba i laska wędrowna przypominają o epizodach biblijnej opowieści.

Opowieść, symbole i ich odbiór

• Główne symbole:

  • Laska pielgrzyma i bukłak: Przypomnienia o marszu, wytrzymałości i pomocy na drodze.

  • Ryba: Symbol opatrznościowego lekarstwa, fizycznego uzdrowienia i przywrócenia wzroku.

  • Pudełko na maści lub flakon z balsamem: Przedstawienie duchowego pocieszenia i ulgi w cierpieniu.

Święty Rafał Archanioł — przewodnik, uzdrowiciel i opiekun wędrowców

Po Michale, niebiańskim wojowniku. Po Gabrielu, posłańcu Zwiastowania. Przychodzi trzeci Archanioł, którego misja wydaje się bardziej skromna, ale głęboko ludzka. Święty Rafał Archanioł. Nie zstępuje, aby walczyć ze Smokiem. Nie wchodzi do Nazaretu, aby zwiastować narodziny Chrystusa. Wyrusza w drogę u boku młodego człowieka. Idzie z nim. Radzi mu. Chroni go.

Pomaga mu stawić czoła niebezpieczeństwu, prowadzi jego podróż do końca i bierze udział w uzdrowieniu jego ojca. Jego imię już ujawnia jego misję: Rafał oznacza „Bóg uzdrawia”. A jego historia, opowiedziana w Księdze Tobiasza, jest prawdopodobnie jedną z najpiękniejszych opowieści biblijnych poświęconych ochronie i towarzyszeniu anioła.

Rafał — „Bóg uzdrawia”

Imię Rafał pochodzi od hebrajskiego Rafa'el. Łączy ideę uzdrowienia z imieniem Boga. Jego tradycyjne znaczenie to: „Bóg uzdrawia” lub „Bóg uzdrowił”. To znaczenie jest istotne. Rafał nie jest przedstawiany jako posiadający niezależną moc uzdrawiania. Jest narzędziem Opatrzności. Przez niego to Bóg towarzyszy i Bóg uzdrawia. Jego historia zaczyna się jednak daleko od świetlistych obrazów, które zazwyczaj kojarzą się z Archaniołami. Zaczyna się od dwóch rodzin dotkniętych próbą.

Tobit, człowiek, który oślepł

Księga Tobiasza opowiada historię Tobita, pobożnego Izraelity mieszkającego na wygnaniu w Ninewie. Tobit stara się pozostać wierny Bogu mimo trudności. Wykonuje czyny miłosierdzia i idzie aż do pochowania zmarłych swojego ludu, gdy tylko stanowi to dla niego niebezpieczeństwo. Ale pewnego dnia jego życie się odmienia. Po pochowaniu zmarłego Tobit zasypia na zewnątrz. Odchody ptaków spadają mu do oczu. Rozwija się choroba. Tobit oślepł. Jego sytuacja staje się niezwykle trudna.

Ten, który pomagał innym, teraz musi od nich zależeć. I w swoim cierpieniu modli się do Boga. Ale w tym samym czasie, bardzo daleko od niego, inna osoba również się modli.

Sara — Kobieta w rozpaczy

W Ekbatanie mieszka młoda kobieta o imieniu Sara. Ona również przechodzi straszliwą próbę. Była wielokrotnie żonata. Ale każdy z jej mężów zmarł przed zawarciem małżeństwa, będąc ofiarą demona Asmodeusza, według opowieści biblijnej. Sara jest upokorzona i oskarżona. Jej cierpienie staje się tak wielkie, że myśli o śmierci. Ale ostatecznie zwraca się do Boga. Dwie osoby cierpią więc setki kilometrów od siebie. Tobit. Sara. Dwie modlitwy wznoszą się do Boga.

A Księga Tobiasza opowiada, że zostaje wysłana odpowiedź. Rafał.

Bóg wysyła Rafała

Rafał otrzymuje podwójną misję. Musi wziąć udział w uzdrowieniu Tobita. I musi pomóc Sare uwolnić się od zła, które ją przytłacza. Ale Archanioł nie zstępuje otoczony błyskawicami. Nie objawia nawet od razu swojej tożsamości. Przyjmuje postać człowieka. To niezwykły szczegół. Rafał ma towarzyszyć całej rodzinie, nie wiedząc ona, że Archanioł idzie obok niej.

Tobiasz musi wyruszyć w drogę

Tobit przypomina sobie, że dawno temu powierzył ważną sumę pieniędzy człowiekowi mieszkającemu w Medii. Oślepł i prosi swojego syna Tobiasza, aby poszedł odebrać te pieniądze. Ale podróż jest długa i niebezpieczna. Tobiasz potrzebuje towarzysza. Spotyka wtedy człowieka, który przedstawia się jako Azariasz. Tobiasz jeszcze tego nie wie. Ale ten nieznajomy to Rafał. Tobit pyta go, czy zna drogę. Rafał odpowiada, że ją zna. Podróż może się rozpocząć.

I pojawia się jeden z najpiękniejszych obrazów Księgi Tobiasza: młody człowiek wyrusza w drogę, nie wiedząc, że Archanioł idzie u jego boku.

Towarzysz podróży

Tobias i Rafał opuszczają więc dom. Towarzyszy im również pies Tobiasa, szczegół szczególnie wzruszający, zachowany w biblijnej opowieści. Idą. Przekraczają nieznane im krainy. Idą w stronę celu. Rafał nie przenosi Tobiasa cudownie do celu. Idzie z nim. To ważna różnica. Ochrona Rafała nie eliminuje podróży. Towarzyszy wędrowcowi, gdy ten idzie naprzód. Jednak wkrótce pojawia się niebezpieczeństwo.

Ryba tygrysią

Gdy Tobias kąpie się w Tygrysie, nagle wyskakuje wielka ryba i próbuje złapać go za nogę. Tobias się boi. Rafał rozkazuje mu złapać rybę. Tobias ją łapie i przynosi na brzeg. Archanioł prosi go wówczas, aby zachował niektóre części zwierzęcia: serce, wątrobę i żółć. Tobias jeszcze nie wie dlaczego. Rafał wyjaśnia mu, że te elementy będą przydatne. Serce i wątroba posłużą w walce z demonem.

Żółć pozwoli uleczyć oczy jego ojca. To, co wydawało się jedynie niebezpiecznym atakiem na drodze, staje się zatem, dzięki Opatrzności, samym narzędziem przyszłych wyzwolenia.

Spotkanie z Sarą

Rafał prowadzi następnie Tobiasa do rodziny Sary. Wyjaśnia młodzieńcowi, że musi ją poślubić. Ale Tobias zna swoją historię. Wie, co spotkało mężczyzn, którzy byli przed nim. Boi się. Jak nie bać się? Siedmiu mężczyzn zginęło. Ale Rafał wskazuje mu, co ma zrobić. Tobias musi położyć serce i wątrobę ryby na żarze. Demon ucieknie. Ale Rafał przypomina mu również coś fundamentalnego:

Tobias i Sara muszą zwrócić się do Boga.

Tobias i Sara modlą się razem

Nadeszła noc ich ślubu. Tobias robi to, co wskazał mu Rafał. Według opowieści, wydzielony zapach odpędza Asmodeusza. Rafał ściga demona i go pęta. Ale zanim Tobias i Sara złączą się w małżeństwie, wstają. I modlą się. Ta scena stała się szczególnie ważna w chrześcijańskiej tradycji weselnej. Nie zaczynają swojego związku od strachu. Zaczynają go, zwracając się wspólnie do Boga.

Tobias modli się, aby ich związek nie opierał się wyłącznie na namiętności, lecz był przeżywany w prawdzie. Noc mija. Tobias żyje. Sara zostaje uwolniona. To, co wydawało się historią skazaną na powtarzanie śmierci, staje się historią życia.

Podróż trwa

Rafał wykonuje następnie kolejną część misji. Odzyskuje pieniądze, które wcześniej powierzył Tobias. Następuje czas powrotu. Tobias wraca do ojca. Do matki. Do domu, który opuścił. Ale wraca odmieniony. Wyruszył jako młody człowiek w towarzystwie nieznajomego. Wraca poślubiony z Sarą, z pieniędzmi swojego ojca, a przede wszystkim z tym, co pozwoli uleczyć Tobiasa. I Rafał wciąż tam jest.

„Posmaruj jego oczy żółcią”

Gdy Tobias dociera do ojca, Rafał przypomina mu, co ma zrobić. Bierze żółć z ryby. Nakłada ją na oczy Tobiasa zgodnie z otrzymanymi wskazówkami. Błony, które przesłaniały jego oczy, odchodzą. I Tobias odzyskuje wzrok. Ślepy widzi ponownie. Imię Rafała nabiera wtedy pełnego znaczenia: Bóg leczy. Ale największe objawienie dopiero nadejdzie.

„Jestem Rafałem”

Tobias i Tobias chcą nagrodzić tego, którego zawsze znali pod imieniem Azariasza. Przecież ten człowiek towarzyszył Tobiasowi. Prowadził go. Doradzał mu. Sprawił, że podróż zakończyła się sukcesem. Chcą mu oddać część swoich dóbr. Wtedy tajemniczy towarzysz wreszcie ujawnia swoją tożsamość. Wyjaśnia im, że przedkładał ich modlitwy przed Bogiem. Następnie ogłasza: „Jestem Rafałem, jednym z siedmiu aniołów stojących przed chwałą Pana.”

Tobias i Tobias są poruszeni. Człowiek, z którym Tobias szedł, był aniołem. Towarzysz podróży był posłańcem Boga. Ten, który dzielił z nimi podróż, pochodził z Nieba.

Anioł, który szedł u ich boku

To prawdopodobnie najbardziej niezwykły wymiar całej historii. Tobias nie wiedział. Gdy pojawiało się niebezpieczeństwo, nie wiedział. Gdy szedł przez wiele kilometrów, nie wiedział. Gdy bał się o swoje małżeństwo, nie wiedział. Gdy wracał do ojca, nadal nie wiedział. A jednak: Rafał był tam. Ten obraz wyjaśnia, dlaczego Archanioł stał się tak głęboko utożsamiany z Opatrznością.

Czasami, według chrześcijańskiej duchowości, człowiek rozumie, w jaki sposób Bóg mu towarzyszył, dopiero po przejściu przez próbę.

Dlaczego Rafała przedstawia się z rybą?

Ryba stała się najbardziej rozpoznawalnym atrybutem świętego Rafała. Przypomina ona oczywiście epizod z Tygrysem. W dziełach sztuki Rafał jest zatem często przedstawiany w towarzystwie młodego Tobiasa niosącego rybę. Czasami to Tobias trzyma rybę. Czasami Rafał ją pokazuje. Ten obraz pozwala natychmiast odróżnić Archanioła od Michała i Gabriela. Michał ma miecz.
Gabriel często ma lilię.
Rafał ma rybę i laskę wędrowca. Trzy symbole. Trzy misje.

Laska wędrowca

Rafał jest również często przedstawiany trzymający laskę wędrowca. Jego historia jest bowiem przede wszystkim historią podróży. Towarzyszy Tobiasowi z miasta do miasta. Zna drogę. Chroni młodzieńca. Prowadzi go do celu, a następnie do domu. Dlatego święty Rafał stał się naturalnie opiekunem wędrowców i pielgrzymów. Jego patronat łączy się zatem, w tradycji chrześcijańskiej, z patronatem świętego Krzysztofa, ale z inną symboliką. Święty Krzysztof niesie wędrowca przez wody.

Rafał idzie u jego boku.

Archanioł uzdrawiania

Jego imię i historia Tobiasa wyjaśniają również, dlaczego Rafał jest przywoływany w sprawach uzdrawiania. Tradycyjnie jest kojarzony z chorymi, lekarzami, opiekunami i tymi, którzy towarzyszą cierpiącym osobom. Ale jeszcze raz, znaczenie jego imienia musi zostać zachowane. Rafał nie oznacza: „Ja leczę.” Oznacza: „Bóg leczy.” Archanioł zawsze odsyła do Tego, który go wysyła.

Opiekun wędrowców i małżeństw

Historia Tobiasa i Sary doprowadziła również chrześcijańską tradycję do utożsamiania Rafała z narzeczonymi, małżonkami i rodzinami. Towarzyszy Tobiasowi w drodze do tej, która stanie się jego żoną. Pomaga mu przezwyciężyć strach. Interweniuje przeciwko temu, co zagraża ich związkowi. I prowadzi ich ku relacji postawionej pod spojrzeniem Boga. W ten sposób patronaty Rafała odzwierciedlają różne etapy jego opowieści: podróż.
spotkanie.
małżeństwo.
wyzwolenie.
uzdrowienie.
powrót do domu.

Michał, Gabriel i Rafał

Wraz z Rafałem wspaniały tryptyk Archaniołów nabiera pełnego znaczenia. Michał walczy.
Gabriel zwiastuje.
Rafał towarzyszy i uzdrawia. Michał pokazuje nam walkę ze złem. Gabriel pokazuje nam moc słowa pochodzącego od Boga. Rafał pokazuje nam znacznie bardziej dyskretną obecność: Bóg może towarzyszyć człowiekowi na jego drodze, nawet jeśli ten nie rozumie od razu, jak jest prowadzony. Michał stoi przed Smokiem. Gabriel przed Marią. Rafał przy Tobiasie. Trzy zupełnie różne sceny. Ale zawsze ta sama wierność.

Święty Rafał — Towarzysz drogi

Historia świętego Rafała ma wreszcie coś głęboko uspokajającego. Nie opowiada jedynie o spektakularnym cudzie. Opowiada o drodze. Ślepy człowiek się modli. Zdesperowana młoda kobieta się modli. Młody człowiek musi wyruszyć. Pojawia się nieznajomy. I wszystko zaczyna się poruszać. Podróż pozostaje długa. Wyskakuje ryba. Tobias zna strach. Sara zna próbę. Tobias pozostaje ślepy jeszcze przez pewien czas. Ale Rafał idzie. Zawsze. Aż każdy będzie mógł zrozumieć, co się naprawdę wydarzyło.

Święty Rafał Archanioł.
Ten, którego imię oznacza „Bóg leczy”.
Towarzysz Tobiasa.
Opiekun wędrowców.
Archanioł uzdrawiania.
Przewodnik małżonków i rodzin. Michał niesie miecz. Gabriel niesie wiadomość. Rafał niesie wędrowca do końca jego drogi. A jego historia pozostawia nam być może jeden z najpiękniejszych obrazów całej tradycji anielskiej: czasami, gdy wierzymy, że idziemy sami nieznaną drogą, nie wiemy jeszcze, kto idzie u naszego boku.

Ale dlaczego czasem mówi się o siedmiu Archaniołach?
Choć łacińska Kościół katolicki liturgicznie zachowuje jedynie imiona Michała, Gabriela i Rafała, inne starożytne tradycje zachowały inne imiona. Niektóre pojawiają się w starożytnych żydowskich pismach, takich jak Księga Henoka, podczas gdy różne wschodnie tradycje chrześcijańskie rozwinęły szerszą czczość mocy archanielskich. Należy zatem tu wkroczyć w inny obszar: nie tylko w obszar katolickich tekstów kanonicznych, lecz w obszar starożytnych i wschodnich tradycji.

Motyw przejścia i podróży pojawia się również w legendzie o świętym Krzysztofie.

Aby osadzić ten fragment: Tobias 12 — Rafał objawia swoją misję.

Uriel — światło w starożytnych tradycjach

Uriel jest kojarzony ze światłem w starożytnych tekstach i niektórych wschodnich tradycjach. Nie jest wymieniony w katolickim kanonie biblijnym. Należy odróżnić tę tradycję od miejsca liturgicznego Michała, Gabriela i Rafała w łacińskim katolicyzmie.

Opowieść, symbole i ich odbiór

• Główne symbole:
  • Płomień lub ogień: symbol boskiego światła, oczyszczenia i prawdy rozpraszającej ciemności.
  • Księga lub zwój: przedstawienie wiedzy, mądrości i zrozumienia boskich tajemnic.
  • Słońce lub świetlisty dysk: przywołanie niebiańskiego światła i duchowego oświecenia.

Uriel — Światło Boże i Archanioł oświecenia

Po Michale, niebiańskim wojowniku. Po Gabrielu, posłańcu Boga. Po Rafale, przewodniku i uzdrowicielu. Czwarte imię pojawia się, gdy opuszczamy ramy wyłącznie katolickich ksiąg kanonicznych i wchodzimy w starożytne żydowskie tradycje, teksty apokryficzne i niektóre wschodnie tradycje chrześcijańskie. Uriel. Jego imię jest starożytne. Jego obraz przekracza wieki. Jest kojarzony z ogniem, światłem, wiedzą i zrozumieniem boskich tajemnic.

Ale w przeciwieństwie do Michała, Gabriela i Rafała, jego status wymaga natychmiastowego, fundamentalnego doprecyzowania: Uriel nie jest wymieniony w księgach kanonicznych uznawanych przez łaciński Kościół katolicki.

Jego imię pojawia się między innymi w 1 Henoku i 4 Ezdry, starożytnych tekstach, które nie należą do katolickiego kanonu rzymskiego. Z drugiej strony Uriel zajmuje ważne miejsce w niektórych wschodnich tradycjach chrześcijańskich, gdzie jest przedstawiany jako „ogień lub światło Boże” i oświecający. Jego historia prowadzi nas zatem do fascynującej granicy między Pismem, starożytnymi tekstami a chrześcijańskimi tradycjami.

Uriel — „Światło Boże”

Imię Uriel pochodzi z języka hebrajskiego i jest tradycyjnie interpretowane jako: „Bóg jest moim światłem”,
„Światło Boże”,
lub jeszcze „Ogień Boży”. Te dwa obrazy — ogień i światło — doskonale podsumowują sposób, w jaki Uriel będzie przedstawiany. Jego misja nie jest misją Michała. Nie definiuje się on przede wszystkim przez walkę. Nie jest również misją Gabriela. Nie jest przede wszystkim posłańcem ogłoszenia, jakiego dokonano Marii.

I nie pełni roli Rafała wobec Tobiasa. Uriel oświeca. Ujawnia. Wyjaśnia. Prowadzi tego, kto pyta, ku głębszemu zrozumieniu spraw Bożych.

Dlaczego Uriel nie pojawia się w katolickiej Biblii wraz z Michałem, Gabrielem i Rafałem?

Właśnie tutaj rozróżnienie między tradycjami staje się niezbędne. W katolickiej pobożności zachowano trzy imiona wiernych aniołów: Michał.
Gabriel.
Rafał. Watykan przypomina zresztą, że w katolickiej pobożności należy unikać praktyki nadawania aniołom imion innych niż te trzy obecne w Świętych Pismach. Uriel należy do innej historii. Jego imię spotyka się w starożytnych pismach znajdujących się poza katolickim kanonem, zwłaszcza w Księdze Henoka i 4 Ezdry.

Nie oznacza to, że Uriel został po prostu „usunięty z Biblii”. Oznacza to, że różne wspólnoty religijne nie uznały wszystkich tych samych tekstów za część Świętych Pism. I to właśnie czyni jego historię fascynującą.

Uriel w Księdze Henoka

Jednym z najważniejszych źródeł dotyczących Uriela jest 1 Henok. Ten starożytny żydowski tekst znacznie rozwija świat aniołów, sądu i upadku zbuntowanych aniołów. Uriel pojawia się tam wśród wielkich postaci anielskich, obok takich imion jak Michał, Gabriel i Rafał. Jego rola jest szczególnie związana z objawianiem niebiańskich tajemnic. Prowadzi. Pokazuje. Wyjaśnia. W niektórych częściach opowieści towarzyszy Henokowi w odkrywaniu rzeczywistości, które całkowicie wykraczają poza ludzkie doświadczenie. Nieba.

Gwiazd. Miejsc sądów. Losu zbuntowanych aniołów. Uriel pojawia się zatem jako ten, który pozwala człowiekowi zrozumieć to, co kontempluje, nie mogąc tego samodzielnie wyjaśnić.

Henok i tajemnice Nieba

W tej starożytnej literaturze Henok nie jest po prostu konfrontowany z kilkoma anielskimi objawieniami. Jest prowadzony w prawdziwą eksplorację świata niebiańskiego. I przed pewnymi tajemnicami powraca pytanie: Co oznacza to, co widzę? Wtedy postaci anielskie, takie jak Uriel, zyskują pełne znaczenie. Człowiek widzi. Ale nie rozumie. Anioł wyjaśnia. Dlatego Uriel będzie stopniowo kojarzony z wiedzą, mądrością i duchowym oświeceniem. Nie wiedzą, która ma zaspokoić ciekawość.

Ale światłem mającym pomóc zrozumieć porządek ustanowiony przez Boga.

Uriel i upadłe anioły

Księga Henoka opowiada również o ogromnym buncie anielskim. Niebiańskie istoty łamią ustanowiony przez Boga porządek. Opowieść rozwija zatem kwestię ich sądu. Uriel pojawia się w tym świecie jako jeden z aniołów, którzy pozostali wierni. Pokazuje Henokowi pewne miejsca związane z sądem i wyjaśnia mu los zarezerwowany dla zbuntowanych. Symbolika staje się wówczas szczególnie silna. W obliczu ciemności buntu pojawia się światło.

W obliczu tych, którzy wykorzystali swoją wiedzę przeciwko boskiemu porządkowi, pojawia się ten, którego imię dokładnie przywołuje światło Boże. Uriel nie jest zatem kojarzony jedynie z wiedzą. Jest kojarzony z wiedzą ukierunkowaną ku Bogu.

Uriel i Ezra

Uriel odgrywa również ważną rolę w 4 Ezdry, innym starożytnym tekście znajdującym się poza katolickim kanonem. Postać Ezry jest głęboko zaniepokojona. Kontempluje cierpienie świata. Zastanawia się nad sprawiedliwością. Próbuje zrozumieć zamysły Boga. Dlaczego istnieje zło? Dlaczego niektóre próby wydają się niezrozumiałe? Dlaczego człowiek nie może pojąć całości boskiego planu? I to Uriel zostaje wysłany, aby mu odpowiedzieć. Ale jego odpowiedzi są szczególnie interesujące.

Uriel nie daje Ezdraszowi po prostu wszystkich odpowiedzi, o które ten prosi. Uświadamia mu również ograniczenia ludzkiego rozumu.

Czy można pojąć wszystkie tajemnice Boga?

Uriel zadaje Ezdraszowi pytania. Czy może on zmierzyć to, co wydaje się niewymierne? Czy może wyjaśnić rzeczywistości wykraczające poza jego doświadczenie? Ezra musi uznać swoje ograniczenia. A za tą wymianą kryje się wyjątkowo głęboka myśl duchowa: prawdziwa mądrość zaczyna się również wtedy, gdy człowiek przyjmuje, że nie może wszystkiego zrozumieć. Uriel staje się zatem postacią paradoksalną. Jest aniołem światła. Ale to światło nie oznacza, że wszystkie tajemnice znikają.

Pozwala ono człowiekowi raczej dostrzec to, co może zrozumieć… i to, co go przerasta. Boskie światło nie jest zatem jedynie gromadzeniem wiedzy. Jest rozeznaniem.

Ogień Boży

W niektórych wschodnich tradycjach chrześcijańskich Uriel jest wprost przedstawiany jako ogień lub światło Boże, ten, który oświeca. To powiązanie wyjaśnia jeden z jego najbardziej imponujących atrybutów: płomień. Ogień ma w Biblii ogromną symbolikę. Może oznaczać obecność Bożą. Oczyszczenie. Światło. Sąd. Moc. Uriel łączy zatem dwa obrazy, które wydają się przeciwstawne, lecz pochodzą z tej samej rzeczywistości. Ogień oświeca. Ale ogień również parzy. Światło objawia.
Ogień oczyszcza.

Miecz i płomień

W ikonografii prawosławnej opisanej przez Orthodox Church in America Uriel jest przedstawiany jako trzymający goły miecz w prawej dłoni i płonący płomień w lewej. To przedstawienie jest wyjątkowo wymowne. Miecz przywołuje obronę prawdy i sprawiedliwości. Płomień przywołuje boskie światło. Uriel jawi się zatem jako anioł, którego misją jest oświecanie tego, co mroczne. Nie tylko fizycznej ciemności. Ale ciemności umysłu i duszy.

Uriel w tradycji prawosławnej

Właśnie tutaj różnica między tradycją prawosławną a łacińską staje się szczególnie interesująca. W niektórych tradycjach prawosławnych Uriel jest wprost zaliczany do Archaniołów czczonych wraz z siłami niebieskimi. Jest tam przedstawiany jako oświecający, kojarzony z ogniem i światłem Bożym. Może zatem być przedstawiany na ikonach i wymieniany w tej tradycji. Sytuacja wygląda inaczej w katolicyzmie łacińskim.

Kościół katolicki liturgicznie czci Michała, Gabriela i Rafaela 29 września i prosi, aby nie rozwijać praktyki przypisywania świętym aniołom innych imion. Stoimy zatem przed doskonałym przykładem bogactwa — ale także różnorodności — tradycji chrześcijańskich. Uriel zajmuje prawdziwe miejsce w niektórych tradycjach wschodnich.
Nie ma on takiego samego statusu liturgicznego w łacińskim Kościele katolickim.

Czy Uriel jest zatem „Świętym Urielem”?

Odpowiedź zależy nieuchronnie od tradycji, o której mowa. W łacińskim kontekście katolickim byłoby nieprecyzyjne przedstawić go dokładnie w ten sam sposób, co Świętego Michała, Świętego Gabriela i Świętego Rafała. Z kolei w niektórych tradycjach prawosławnych Uriel rzeczywiście należy do tradycji Archaniołów czczonych wraz z siłami niebieskimi. Dlatego, gdy opowiada się jego historię, precyzja jest niezbędna. Nie należy go wymazywać z historii chrześcijaństwa… ani sztucznie przypisywać mu tego samego statusu we wszystkich Kościołach.

Uriel — Światło Boże i Archanioł oświecenia

Główne symbole:

• Płomień: symbol boskiego światła, oświecenia duchowego i ognia rozpraszającego ciemności. W prawosławnej tradycji ikonograficznej Uriel może być przedstawiany jako trzymający bezpośrednio płomień.

• Goły miecz: przedstawienie prawdy, rozeznania i sprawiedliwości Bożej. Niektóre ikony prawosławne ukazują Urieła trzymającego jednocześnie miecz i ogień.

• Światło: podsumowuje jego tradycyjną misję „oświecającego”: tego, który pomaga zrozumieć i prowadzi umysł z ciemności.

Michał, Gabriel, Rafał… i Uriel

Wraz z Urielem przekraczamy zatem granicę. Trzech pierwszych należy bezpośrednio do ksiąg kanonicznych uznawanych przez Kościół katolicki. Uriel prowadzi nas ku innym starożytnym tradycjom żydowskiego i chrześcijańskiego świata. Ale cztery postaci tworzą niezwykłą symbolikę. Michał walczy.
Gabriel zwiastuje.
Rafał towarzyszy i leczy.
Uriel oświeca. Miecz Michała staje naprzeciw Smoka. Słowo Gabriela zwiastuje Wcielenie. Rafał towarzyszy Tobiaszowi na drodze. A płomień Urieła oświeca tajemnice.

Uriel — Ten, który niesie światło

Historia Urieła przypomina nam ostatecznie, że nie wszystkie ciemności są ciemnością zła. Istnieją również ciemności niezrozumienia. Ciemności wątpienia. Ciemności człowieka, który patrzy na świat i pyta: Dlaczego? Dlaczego ta próba? Dlaczego ta niesprawiedliwość? Dlaczego Bóg dopuszcza to, czego nie rozumiem? W starożytnych opowieściach, w których występuje Uriel, Archanioł nie zawsze odpowiada, usuwając tajemnicę. Przynosi wystarczające światło, aby móc dalej szukać.

A czasem przypomina człowiekowi, że pewne rzeczywistości są większe od niego. Być może to najpiękniejsze znaczenie jego płomienia. Światło nie zawsze jest dane, aby wszystko objawić.
Czasem jest dane po prostu po to, aby umożliwić dalsze posunięcie się naprzód. Uriel.
Światło Boże.
Archanioł oświecenia w niektórych wschodnich tradycjach chrześcijańskich.
Przewodnik Ezdrasza i Enejosa w starożytnych tekstach.
Miecz w jednej dłoni.
Płomień w drugiej.

Po sile Michała, słowie Gabriela i uzdrowieniu Rafała pojawia się zatem czwarta misja: oświecanie ciemności.

Aby osadzić ten fragment: Orthodox Church in America — imiona i atrybuty w tradycji wschodniej.

Selaphiel — modlitwa i kontemplacja

W niektórych wschodnich tradycjach chrześcijańskich Selaphiel jest kojarzony z modlitwą. Jego pochylone spojrzenie i złożone ręce wyrażają kontemplację. Jego imię nie znajduje się wśród trzech imion wiernych aniołów przyjętych w katolickiej pobożności.

Opowieść, symbole i ich przyjęcie

• Główne symbole:
  • Złożone ręce na piersi: symbol kontemplacji, wewnętrznej modlitwy i ufnego oddania się Bogu.
  • Pochylona twarz: przedstawienie pokory, kontemplacji i szacunku stworzenia wobec swojego Stwórcy.
  • Kadzidło lub kadzielnica: przywołanie modlitwy i wstawiennictwa wznoszących się ku Bogu, na wzór dymu kadzidła.

Selaphiel — Archanioł modlitwy i pokory wobec Boga

Po Michale, niebiańskim wojowniku. Po Gabiele, zwiastunie. Po Rafale, uzdrowicielu i towarzyszu podróżników. Po Urielem, świetle, które oświeca. Przychodzi imię znacznie mniej znane na Zachodzie, ale zachowane w kilku wschodnich tradycjach chrześcijańskich: Selaphiel. Spotykamy również jego imię w różnych formach: Sealtiel, Salathiel, Selathiel lub Selaphiel, zależnie od języków i tradycji. Jego imię jest zazwyczaj interpretowane jako:

„Modlitwa Boga”,
„Ten, który modli się do Boga”,
lub „Ten, który wstawia się przed Bogiem”. I w przeciwieństwie do Michała, którego obrazem jest walka, Selaphiel jest zazwyczaj przedstawiany w zupełnie innej postawie. Pochylona głowa. Spuszczone oczy. Złożone ręce na piersi. Moli się. Selaphiel jest tradycyjnie przedstawiany jako Archanioł modlitwy.

Ale jak w przypadku Urieła, niezbędne jest doprecyzowanie: Selaphiel nie jest wymieniany w kanonicznych księgach katolickiej Biblii i nie jest jednym z trzech Archaniołów wymienionych w liturgii łacińskiej. Jego obecność należy głównie do niektórych wschodnich tradycji chrześcijańskich. Wchodzimy zatem raz jeszcze w tę ogromną historię aniołów, która wykracza poza same imiona Michała, Gabriela i Rafała.

Selaphiel — Modlitwa zwrócona ku Bogu

Imię Selaphiela ma wyjątkowo piękną symbolikę. Jest tradycyjnie kojarzone z ideą modlitwy i wstawiennictwa. I dokładnie tak przedstawia go tradycja wschodnia. Selaphiel nie jest tym, który przyciąga spojrzenia ku sobie. Jego postawa natychmiast kieruje je gdzie indziej. Ku Bogu. W niektórych prawosławnych opisach ikonograficznych pojawia się z pochyloną twarzą i rękami położonymi lub złożonymi na piersi. Jego ciało samo staje się modlitwą. Brak uniesionego miecza. Brak Smoka. Brak trąbki. Brak niezwykłej podróży.

Tylko cisza niebiańskiego stworzenia zwróconego ku swojemu Stwórcy.

Inny status niż Michał, Gabriel i Rafał

Jak widzieliśmy w przypadku Urieła, wszystkie imiona tradycyjnie kojarzone z Archaniołami nie zajmują tego samego miejsca we wszystkich wyznaniach chrześcijańskich. Dla łacińskiego Kościoła katolickiego trzy imiona aniołów przyjęte w liturgii to: Michał.
Gabriel.
Rafał. Selaphiel nie jest wymieniany w katolickich księgach kanonicznych. Byłoby zatem niepoprawne przedstawić go jako czwartego lub piątego biblijnego Archanioła posiadającego dokładnie ten sam status co trzech poprzednich.

Ale niektóre tradycje prawosławne zachowują bardziej rozbudowaną listę sił archanielskich i ukazują w niej Selaphiela. W tych tradycjach jest on szczególnie kojarzony z modlitwą. To rozróżnienie jest niezbędne. Pozwala odkryć bogactwo tradycji chrześcijańskich bez mylenia ich źródeł.

Dlaczego Archanioł modlitwy?

Na pierwszy rzut oka misja mogłaby wydawać się mniej spektakularna. Michał walczy z Satanem. Gabriel zwiastuje narodziny Chrystusa. Rafał towarzyszy Tobiaszowi i uczestniczy w uzdrowieniu jego ojca. Uriel objawia i oświeca w starożytnych tekstach. A Selaphiel? Moli się. Ale w myśli chrześcijańskiej modlitwa nie jest uważana za działanie drugorzędne. Jest relacją człowieka z Bogiem. Molić się to prosić. Dziękować. Czcić. Błagać. Powierzać. Ale to także nauczyć się trwać w ciszy przed Bogiem.

Selaphiel staje się zatem niebiańskim przedstawieniem tej fundamentalnej postawy.

Złożone ręce na piersi

Ikonografia Selaphiela jest wyjątkowo interesująca. W niektórych prawosławnych przedstawieniach pojawia się z rękami złożonymi na piersi i spuszczonym wzrokiem. Wszystko w jego postawie przywołuje: kontemplację.
Pokorę.
Wgląd.
Modlitwę. Ta pozycja cudownie kontrastuje z pozą Michała. Michał stoi wyprostowany. Selaphiel się pochyla. Michał unosi swoją broń przeciwko Smokowi. Selaphiel spuszcza głowę przed Bogiem. Ale nie chodzi o dwie przeciwstawne postawy. Wyrażają one dwie różne formy wierności.

Istnieje czas, aby walczyć.
I istnieje czas, aby uklęknąć.

Pokora wobec Boga

Postać Selaphiela przypomina również coś istotnego w duchowości chrześcijańskiej: prawdziwa modlitwa wymaga pokory. Ten, kto się modli, uznaje, że nie posiada wszystkiego. Że nie kontroluje wszystkiego. Że potrzebuje Boga. Ta myśl zyskuje jeszcze silniejsze znaczenie, gdy jest przedstawiona przez anioła. Niebiańskie stworzenie, wyższe od człowieka ze względu na swoją naturę duchową według teologii chrześcijańskiej, jest jednak przedstawiane jako pochylone przed Bogiem. Dlaczego?

Ponieważ nawet wielkość anioła jest niczym wobec wielkości Stwórcy. Ostatecznie odnajdujemy ten sam zasadę, co w imieniu Michała: Kto jest jak Bóg? Nikt. Nawet anioły się pochylają.

Selaphiel i wstawiennictwo

Selaphiel jest również kojarzony w niektórych tradycjach z wstawiennictwem. Wstawiennictwo polega na modleniu się za kogoś innego. Nie tylko przedstawianiu Bogu własnych potrzeb. Ale i noszeniu tych innych. Cierpienia bliskiej osoby. Strachu podróżnego. Choroby rodzica. Trudności rodziny. Nędzy tego, kto nie potrafi już nawet znaleźć słów do modlitwy. Postać Selaphiela staje się wtedy wyjątkowo piękna: postać modlitwy, która nie myśli wyłącznie o sobie.

Kiedy słowa już nie przychodzą

Każdy, kto próbował się modlić, prawdopodobnie zna to doświadczenie. Istnieją chwile, gdy słowa przychodzą łatwo. I takie, gdy nic nie przychodzi. Zmęczenie. Gniew. Smutek. Wątpienie. Niezrozumienie. Czasem nawet wiara wydaje się milcząca. Tradycja kojarzona z Selaphielem zyskuje tutaj głęboko ludzki wymiar. Archanioł modlitwy przypomina, że modlić się nie zawsze oznacza wypowiadanie długich zdań. Czasem trwanie w ciszy przed Bogiem jest już modlitwą. Czasem wystarczy po prostu zapytać: „Panie, pomóż mi.”

Spuszczone spojrzenie

Dlaczego przedstawiać Selaphiela ze spuszczonymi oczami? Ponieważ spojrzenie również ma swoją symbolikę. W ikonografii religijnej uniesienie oczu może wyrażać kontemplację Nieba. Ale spuszczenie ich może wyrażać pokorę i kontemplację. Selaphiel nie patrzy na świat jak władca obserwujący swoich poddanych. On sam stoi przed kimś większym od niego. Ta postawa przekazuje wyjątkowo silny przekaz: im bardziej stworzenie zbliża się do Boga, tym mniej potrzebuje chwalić samego siebie.

Kadzidło i wznosząca się modlitwa

Niektóre późniejsze przedstawienia i pobożności kojarzą również Selaphiela z kadzidłem. Ta symbolika naturalnie wpisuje się w język biblijny. W Pismach dym kadzidła jest kojarzony z modlitwą wznoszącą się ku Bogu. Księga Apokalipsy opisuje między innymi modlitwy świętych składane przed Bogiem wraz z kadzidłem. Kadzidło się wznosi. Modlitwa się wznosi. Dym znika z oczu ludzi, ale kontynuuje swoje wznoszenie. Dlatego ten obraz doskonale pasuje do Selaphiela.

Reprezentuje coś, czego nie można uchwycić rękami: słowo człowieka wznoszące się ku Bogu.

Selaphiela się nie czci

Jak w przypadku wszystkich aniołów i Archaniołów wspomnianych w tej serii, odróżnienie pozostaje fundamentalne. Selaphiel nie jest bóstwem. W tradycjach, które go czczą, pozostaje stworzeniem Bożym i Jego sługą. Archanioł nigdy nie zastępuje Tego, do Kogo modlitwa jest skierowana. To nawet cały sens jego przedstawienia. Selaphiel nie mówi: „Patrzcie na mnie.” Cała jego postawa zdaje się mówić: „Zwróćcie się ku Bogu.”

Selaphiel — Archanioł modlitwy i pokory wobec Boga

Główne symbole:

• Złożone ręce na piersi: reprezentują kontemplację, pokorę i wewnętrzną modlitwę. To jedna z najbardziej charakterystycznych postaw Selaphiela w ikonografii wschodniej.

• Pochylona twarz lub spojrzenie: symbol pokory stworzenia wobec swojego Stwórcy i porzucenia pychy w modlitwie.

• Kadzidło lub kadzielnica: atrybut spotykany w niektórych przedstawieniach i pobożnościach, przypominający biblijną symbolikę modlitwy wznoszącej się ku Bogu niczym dym kadzidła.

Michał, Gabriel, Rafał, Uriel i Selafiel

Fresk Archaniołów wciąż się powiększa. Każda postać ma przy tym głęboko odmienną tożsamość. Michał walczy.
Gabriel zwiastuje.
Rafał towarzyszy i leczy.
Uriel rozjaśnia.
Selafiel się modli. Michał przypomina nam, że czasem trzeba stawiać opór. Gabriel, że trzeba umieć słuchać słowa skierowanego do nas. Rafał, że możemy być wspierani na naszej drodze. Uriel, że niektóre mroki muszą zostać rozjaśnione. A Selafiel przypomina nam o czymś bardziej cichym: zanim człowiek zechce zmienić świat, musi czasem nauczyć się stanąć przed Bogiem.

Selafiel — Ten, który się kłania

Być może jest najmniej spektakularnym z Archaniołów tej tradycji. A jednak jego wizerunek ma w sobie wyjątkową moc. Bo nie każdy będzie walczył ze Smokiem. Nie każdy otrzyma zawiastowanie podobne do tego, które przyniósł Gabriel. Nie każdy przejdzie drogą Tobiasza. Ale niemal każdy człowiek prędzej czy później doświadczy chwili, w której nie pozostanie mu już nic innego, jak modlić się. Gdy zabraknie sił. Gdy droga stanie się niezrozumiała. Gdy przyjdzie strach.

Gdy cierpi ktoś, kogo kochamy. Gdy nie wiemy już, co zrobić. Tradycja Selafiela przypomina wówczas, że sama cisza może stać się modlitwą. Selafiel.
Archanioł modlitwy w niektórych wschodnich tradycjach chrześcijańskich.
Ten, który kłania się przed Bogiem.
Złożone na piersi dłonie.
Symbol skupienia, wstawiennictwa i pokory. Po mieczu Michała, słowie Gabriela, lasek Rafala i płomieniu Urielem pojawia się zatem kolejny symbol mocy: dwie dłonie złożone przed Bogiem.

Aby osadzić ten fragment w kontekście: Orthodox Church in America — nazwy i atrybuty w tradycji wschodniej.

Jegudiel — służba i wytrwałość

Jegudiel należy do niektórych wschodnich tradycji, które wiążą go ze służbą i wysiłkiem dokonanym dla Boga. Korona i sznury są jego tradycyjnymi atrybutami. Niniejsze przedstawienie należy rozumieć w kontekście wyznaniowym.

Opowieść, symbole i ich odbiór

• Główne symbole:

  • Złota korona: symbol duchowej nagrody przyznanej temu, kto pozostaje wierny Bogu i wytrwale wypełnia swoją misję.

  • Bicz lub sznury: przedstawienie dyscypliny, odpowiedzialności i konieczności poprawy tego, co odwraca człowieka od jego obowiązku.

  • Sceptr lub korona trzymana w dłoni: przywołanie służby dokonanej dla chwały Boga, a nie dla osobistej chwały.

Po Michale, niebiańskim wojowniku. Po Gabrielu, zwiastunie. Po Rafale, uzdrowicielu i towarzyszu podróżników. Po Urielu, świetle, które rozjaśnia. Po Selafielu, Archaniele modlitwy. Pojawia się inna postać znacznie mniej znana chrześcijaństwu zachodniemu: Jegudiel. Jego imię może również pojawiać się w formach Jehudiel, Jegudiel lub Yehudiel, zależnie od języków i tradycji.

Podobnie jak Uriel i Selafiel, Jegudiel nie jest wymieniony w kanonicznych księgach Biblii katolickiej i zatem nie należy do trzech Archaniołów wymienionych i czczonych przez łacińską Kościół katolicki. Jego postać należy przede wszystkim do niektórych wschodnich tradycji chrześcijańskich, zwłaszcza prawosławnych. A jego misja ma głęboko ludzki wymiar. Bo Jegudiel jest tradycyjnie kojarzony ze służbą Bogu, pracą dokonaną z wiernością, wytrwałością i nagrodą dla tych, którzy pracują dla Jego chwały.

Jegudiel — Ten, który uwielbia Boga

Imię Jegudiel jest tradycyjnie interpretowane wokół idei uwielbienia lub uwielbienia Boga. Spotyka się m.in. takie tłumaczenia: „Chwała Bogu”
lub
„Ten, który uwielbia Boga”. To znaczenie pozwala od razu zrozumieć jego symbolikę. Jegudiel nie reprezentuje po prostu pracy w znaczeniu materialnym. Reprezentuje dzieło dokonane w służbie Bogu. Bo w myśli chrześcijańskiej praca nie ogranicza się do zarabiania na życie. Budowanie. Leczenie. Nauczyciele. Ochrona. Wychowywanie rodziny. Tworzenie. Służba. Pomoc.

Administrowanie. Wszystkie te działania mogą stać się formą służby, gdy są wykonywane z prawem. I właśnie tę ideę tradycja wiąże z Jegudielem.

Inny status niż Michał, Gabriel i Rafał

Podobnie jak w przypadku Urielem i Selafiela, niezbędne pozostaje jedno wyjaśnienie. W łacińskim Kościele katolickim Jegudiel nie jest liturgicznie uznawany za jednego z trzech Archaniołów wymienionych w Świętych Pismach. Te trzy imiona pozostają: Michał.
Gabriel.
Rafał. Jegudiel należy do innej tradycji. Pojawia się w niektórych tradycjach prawosławnych wśród Archaniołów czczonych wraz z niebiańskimi mocami. Nie należy więc przedstawiać go jako postaci wprost opisanej w Biblii, ani zacierać chrześcijańskiej tradycji, która zachowała jego imię.

To właśnie ta różnica pozwala zrozumieć bogactwo różnych tradycji poświęconych światu anielskiemu.

Złota korona

Najbardziej charakterystycznym atrybutem Jegudiela jest prawdopodobnie korona. W niektórych przedstawieniach prawosławnych trzyma złotą koronę. Dlaczego? Bo korona reprezentuje nagrodę. Ale niekoniecznie ziemską nagrodę. Nowy Testament wielokrotnie używa obrazu korony, aby przywołać duchową nagrodę tego, kto pozostaje wierny. Święty Paweł porównuje m.in. życie chrześcijańskie do biegu, którego celem nie jest zdobycie korony przemijającej, lecz nieprzemijającej. Korona Jegudiela nawiązuje do tej symboliki.

Wydaje się mówić: żadna służba dokonana z wiernością nie zostaje przez Boga zapomniana.

Praca bez poszukiwania chwały

Ta korona ma jednak w sobie paradoks. Jegudiel trzyma symbol nagrody… ale jego misja przypomina właśnie, że nie należy pracować wyłącznie po to, by otrzymać nagrodę. Prawdziwa służba nie szuka nieustannie oklasków. Istnieją dzieła, których nikt nie zauważa. Wysiłki, za które nikt nie dziękuje. Poświęcenia, których nikt nie widzi. Odpowiedzialności podejmowane przez lata bez szczególnego uznania. Tradycja związana z Jegudielem przypomina wówczas głęboko chrześcijańską ideę:

tego, czego ludzie nie widzą, Bóg może widzieć. Wartość dzieła nie zależy zatem wyłącznie od spojrzenia świata.

Dyscyplina

Ale Jegudiel posiada również drugi, znacznie bardziej zaskakujący atrybut. W niektórych przedstawieniach trzyma bicz lub kilka sznurów. Obraz może wydawać się surowy. Tradycyjnie reprezentuje dyscyplinę i poprawę. Bo każda misja ma dwa wymiary. Istnieje nagroda dla tego, kto pozostaje wierny. Ale istnieje również odpowiedzialność tego, komu coś powierzono. Korona i bicz tworzą zatem dwie strony tej samej symboliki: nagroda i odpowiedzialność. Wierność i poprawa. Wytrwałość i dyscyplina.

Praca jako powołanie

Postać Jegudiela pozwala również poruszyć ważną ideę chrześcijaństwa: powołanie. Powołanie nie jest wyłącznie wezwaniem do zostania kapłanem, mnichem lub zakonnicą. W szerszym znaczeniu każdy może zostać wezwany do wypełnienia szczególnej misji. Nasiączają. Budują. Leczą. Chronią. Tworzą. Wychowują swoje dzieci. Poświęcają swoje życie służbie innym. Pytanie nie brzmi zatem tylko: „Jaką pracę wykonujesz?” Ale również:

„W jakim duchu ją wykonujesz?” Jegudiel staje się zatem symbolem tego, kto przekształca swoje dzieło w służbę.

Gdy praca staje się trudna

Każda misja jednak doświadcza próby. Zmęczenie. Zniechęcenie. Wrażenie, że się nie idzie naprzód. Poczucie, że nikt nie docenia wykonanego wysiłku. Czasem nawet chęć poddania się. To właśnie tutaj symbolika Jegudiela nabiera pełnej mocy. Korona nie znajduje się na początku drogi. Znajduje się na końcu wysiłku. Reprezentuje zatem również wytrwałość. Kontynuowanie, gdy entuzjazm pierwszych dni zniknął. Kontynuowanie, gdy wynik się opóźnia. Kontynuowanie, gdy nikt nie klaszcze.

Kontynuowanie, ponieważ misja zasługuje na wypełnienie.

Służba zamiast władzy

Łatwo byłoby wyobrazić sobie Archanioła związanego z autorytetem jako postać dominacji. Ale symbolika Jegudiela prowadzi raczej do innego rozumienia: autorytetu jako służby. Ten, kto otrzymuje więcej odpowiedzialności, musi również bardziej odpowiadać za swoje czyny. Kierować nie oznacza po prostu wydawać rozkazy. Oznacza chronić. Organizować. Decydować. Ponosić konsekwencje. Służyć tym, za których się odpowiada. Ta idea łączy się z głęboko chrześcijańskim rozumieniem autorytetu: największy musi być zdolny służyć.

Korona nie należy do pychy

Ta symbolika staje się jeszcze bardziej interesująca, gdy porównamy ją z motywem upadku aniołów. Pycha szuka własnej korony. Chce być podziwiana. Chce się wznosić. Chce otrzymać chwałę. Jegudiel również trzyma koronę. Ale ta korona ma dokładnie odwrotne znaczenie. Nie jest wyrywana. Jest otrzymywana. Reprezentuje nagrodę przyznaną po służbie. Zatem różnica między pychą a wiernością mogłaby niemal zostać podsumowana w ten sposób:

pycha chce się sama koronować.
Wierny sługa czeka, aż Bóg uzna jego dzieło.

Wytrwałość w małych rzeczach

Wielkość nie zawsze znajduje się w czynach nadzwyczajnych. Większość ludzkich żyć składa się z powtarzanych gestów. Wstawanie. Praca. Opieka. Naprawa. Budowanie. Zaczynanie od nowa. Dotrzymywanie danego słowa. Kończenie tego, co się zaczęło. Bycie obecnym, gdy ktoś od nas zależy. Tradycja związana z Jegudielem nadaje tej codziennej wierności wartość duchową. Nie trzeba pokonać Smoka, aby wykazać się odwagą. Czasami odwaga polega po prostu na tym, by zacząć od nowa jutro.

Jegudiel i ci, którzy ponoszą odpowiedzialność

Dlatego Jegudiel jest czasem kojarzony w wschodnich praktykach pobożności z tymi, którzy pracują dla chwały Boga, oraz z tymi, którzy sprawują odpowiedzialność. Symbolika może dotyczyć zarówno osoby odpowiedzialnej za wspólnotę, jak i mężczyzny lub kobiety pokornie wypełniających swój codzienny obowiązek. Bo zasada pozostaje taka sama: odpowiedzialność nie jest dana wyłącznie dla siebie. Musi ona wyprodukować coś dobrego.

Michał, Gabriel, Rafał, Uriel, Selafiel i Jegudiel

Nasz fresk Archaniołów nabiera teraz kształtu. Michał walczy.
Gabriel zwiastuje.
Rafał towarzyszy i leczy.
Uriel rozjaśnia.
Selafiel się modli.
Jegudiel służy i zachęca do wytrwałości. Każdy reprezentuje inny wymiar relacji między Niebem a ludźmi. Michał przypomina o odwadze. Gabriel — o słuchaniu. Rafał — o towarzyszeniu. Uriel — o świetle. Selafiel — o modlitwie. A Jegudiel wnosi nowy wymiar: działanie. Bo po modlitwie, zrozumieniu i rozeznaniu… czasem trzeba po prostu wstać i dokonać tego, co należy zrobić.

Jegudiel — Korona po wysiłku

Postać Jegudiela przekazuje ostatecznie przesłanie o zdumiewającej prostocie. Pracuj.
Służ.
Wytrwałości.
Nie szukaj nieustannie oklasków. Korona przyjdzie w swoim czasie. I być może nigdy nie będzie koroną widoczną dla oczu ludzi. Bo niektóre z największych dzieł życia pozostają nieznane niemal wszystkim. Chroniona rodzina. Dotrzymane obietnice. Pomocna osoba. Podjęta odpowiedzialność. Praca należycie wykonana, choć byłoby tak wiele łatwiej ją porzucić. Oto, co reprezentuje korona Jegudiela.

Jegudiel.
Archanioł służby w niektórych wschodnich tradycjach chrześcijańskich.
Ten, który uwielbia Boga.
Korona w jednej dłoni.
Symbol dyscypliny i odpowiedzialności w drugiej.
Symboliczny opiekun tych, którzy pracują i wytrwale czynią dobro. Po modlitwie Selafiela następuje zatem naturalnie działanie Jegudiela. Bo wiara nie wymaga jedynie patrzenia w Niebo. Wymaga również wiernie wypełniania dzieła, które nam powierzono.

Aby osadzić ten fragment w kontekście: Orthodox Church in America — nazwy i atrybuty w tradycji wschodniej.

Barachiel — błogosławieństwo i róże

Niektóre wschodnie tradycje wiążą Barachiela z Bożymi błogosławieństwami i przedstawiają go z różą. Postać ta należy do ich anielskiej tradycji; nie ma ona tego samego statusu liturgicznego co Michał, Gabriel i Rafał w łacińskim Kościele katolickim.

Opowieść, symbole i ich odbiór

• Główne symbole:

  • Róże: symbol błogosławieństw i łask przyznanych przez Boga. Barachiel jest często przedstawiany niosący róże lub trzymający je przy piersi.

  • Płaszcz pokryty kwiatami: przywołanie obfitości Bożych dobrodziejstw i łaski rozlewającej się na ludzi.

  • Biała róża: przedstawienie czystości, pokoju i otrzymanego od Boga błogosławieństwa.

Po Michale, niebiańskim wojowniku. Po Gabrielu, zwiastunie. Po Rafalu, uzdrowicielu i towarzyszu podróżników. Po Urielu, świetle, które rozjaśnia. Po Selafielu, Archaniele modlitwy. Pojawia się inna postać znacznie mniej znana chrześcijaństwu zachodniemu: Jegudiel. Jego imię może również pojawiać się w formach Jehudiel, Jegudiel lub Yehudiel, zależnie od języków i tradycji.

Podobnie jak Uriel i Selafiel, Jegudiel nie jest wymieniony w kanonicznych księgach Biblii katolickiej i zatem nie należy do trzech Archaniołów wymienionych i czczonych przez łaciński Kościół katolicki. Jego postać należy przede wszystkim do niektórych wschodnich tradycji chrześcijańskich, zwłaszcza prawosławnych. A jego misja ma głęboko ludzki wymiar. Bo Jegudiel jest tradycyjnie kojarzony ze służbą Bogu, pracą dokonaną z wiernością, wytrwałością i nagrodą dla tych, którzy pracują dla Jego chwały.

Jegudiel — Ten, który uwielbia Boga

Imię Jegudiel jest tradycyjnie interpretowane wokół idei uwielbienia lub uwielbienia Boga. Spotyka się m.in. takie tłumaczenia: „Chwała Bogu”
lub
„Ten, który uwielbia Boga”. To znaczenie pozwala od razu zrozumieć jego symbolikę. Jegudiel nie reprezentuje po prostu pracy w znaczeniu materialnym. Reprezentuje dzieło dokonane w służbie Bogu. Bo w myśli chrześcijańskiej praca nie ogranicza się do zarabiania na życie. Budowanie. Leczenie. Nauczyciele. Ochrona. Wychowywanie rodziny. Tworzenie. Służba. Pomoc.

Administrowanie. Wszystkie te działania mogą stać się formą służby, gdy są wykonywane z prawem. I właśnie tę ideę tradycja wiąże z Jegudielem.

Inny status niż Michał, Gabriel i Rafał

Podobnie jak w przypadku Urielem i Selafiela, niezbędne pozostaje jedno wyjaśnienie. W łacińskim Kościele katolickim Jegudiel nie jest liturgicznie uznawany za jednego z trzech Archaniołów wymienionych w Świętych Pismach. Te trzy imiona pozostają: Michał.
Gabriel.
Rafał. Jegudiel należy do innej tradycji. Pojawia się w niektórych tradycjach prawosławnych wśród Archaniołów czczonych wraz z niebiańskimi mocami. Nie należy więc przedstawiać go jako postaci wprost opisanej w Biblii, ani zacierać chrześcijańskiej tradycji, która zachowała jego imię.

To właśnie ta różnica pozwala zrozumieć bogactwo różnych tradycji poświęconych światu anielskiemu.

Złota korona

Najbardziej charakterystycznym atrybutem Jegudiela jest prawdopodobnie korona. W niektórych przedstawieniach prawosławnych trzyma złotą koronę. Dlaczego? Bo korona reprezentuje nagrodę. Ale niekoniecznie ziemską nagrodę. Nowy Testament wielokrotnie używa obrazu korony, aby przywołać duchową nagrodę tego, kto pozostaje wierny. Święty Paweł porównuje m.in. życie chrześcijańskie do biegu, którego celem nie jest zdobycie korony przemijającej, lecz nieprzemijającej. Korona Jegudiela nawiązuje do tej symboliki.

Wydaje się mówić: żadna służba dokonana z wiernością nie zostaje przez Boga zapomniana.

Praca bez poszukiwania chwały

Ta korona ma jednak w sobie paradoks. Jegudiel trzyma symbol nagrody… ale jego misja przypomina właśnie, że nie należy pracować wyłącznie po to, by otrzymać nagrodę. Prawdziwa służba nie szuka nieustannie oklasków. Istnieją dzieła, których nikt nie zauważa. Wysiłki, za które nikt nie dziękuje. Poświęcenia, których nikt nie widzi. Odpowiedzialności podejmowane przez lata bez szczególnego uznania. Tradycja związana z Jegudielem przypomina wówczas głęboko chrześcijańską ideę:

tego, czego ludzie nie widzą, Bóg może widzieć. Wartość dzieła nie zależy zatem wyłącznie od spojrzenia świata.

Dyscyplina

Ale Jegudiel posiada również drugi, znacznie bardziej zaskakujący atrybut. W niektórych przedstawieniach trzyma bicz lub kilka sznurów. Obraz może wydawać się surowy. Tradycyjnie reprezentuje dyscyplinę i poprawę. Bo każda misja ma dwa wymiary. Istnieje nagroda dla tego, kto pozostaje wierny. Ale istnieje również odpowiedzialność tego, komu coś powierzono. Korona i bicz tworzą zatem dwie strony tej samej symboliki: nagroda i odpowiedzialność. Wierność i poprawa. Wytrwałość i dyscyplina.

Praca jako powołanie

Postać Jegudiela pozwala również poruszyć ważną ideę chrześcijaństwa: powołanie. Powołanie nie jest wyłącznie wezwaniem do zostania kapłanem, mnichem lub zakonnicą. W szerszym znaczeniu każdy może zostać wezwany do wypełnienia szczególnej misji. Nasiączają. Budują. Leczą. Chronią. Tworzą. Wychowują swoje dzieci. Poświęcają swoje życie służbie innym. Pytanie nie brzmi zatem tylko: „Jaką pracę wykonujesz?” Ale również:

„W jakim duchu ją wykonujesz?” Jegudiel staje się zatem symbolem tego, kto przekształca swoje dzieło w służbę.

Gdy praca staje się trudna

Każda misja jednak doświadcza próby. Zmęczenie. Zniechęcenie. Wrażenie, że się nie idzie naprzód. Poczucie, że nikt nie docenia wykonanego wysiłku. Czasem nawet chęć poddania się. To właśnie tutaj symbolika Jegudiela nabiera pełnej mocy. Korona nie znajduje się na początku drogi. Znajduje się na końcu wysiłku. Reprezentuje zatem również wytrwałość. Kontynuowanie, gdy entuzjazm pierwszych dni zniknął. Kontynuowanie, gdy wynik się opóźnia. Kontynuowanie, gdy nikt nie klaszcze.

Kontynuowanie, ponieważ misja zasługuje na wypełnienie.

Służba zamiast władzy

Łatwo byłoby wyobrazić sobie Archanioła związanego z autorytetem jako postać dominacji. Ale symbolika Jegudiela prowadzi raczej do innego rozumienia: autorytetu jako służby. Ten, kto otrzymuje więcej odpowiedzialności, musi również bardziej odpowiadać za swoje czyny. Kierować nie oznacza po prostu wydawać rozkazy. Oznacza chronić. Organizować. Decydować. Ponosić konsekwencje. Służyć tym, za których się odpowiada. Ta idea łączy się z głęboko chrześcijańskim rozumieniem autorytetu: największy musi być zdolny służyć.

Korona nie należy do pychy

Ta symbolika staje się jeszcze bardziej interesująca, gdy porównamy ją z motywem upadku aniołów. Pycha szuka własnej korony. Chce być podziwiana. Chce się wznosić. Chce otrzymać chwałę. Jegudiel również trzyma koronę. Ale ta korona ma dokładnie odwrotne znaczenie. Nie jest wyrywana. Jest otrzymywana. Reprezentuje nagrodę przyznaną po służbie. Zatem różnica między pychą a wiernością mogłaby niemal zostać podsumowana w ten sposób:

pycha chce się sama koronować.
Wierny sługa czeka, aż Bóg uzna jego dzieło.

Wytrwałość w małych rzeczach

Wielkość nie zawsze znajduje się w czynach nadzwyczajnych. Większość ludzkich żyć składa się z powtarzanych gestów. Wstawanie. Praca. Opieka. Naprawa. Budowanie. Zaczynanie od nowa. Dotrzymywanie danego słowa. Kończenie tego, co się zaczęło. Bycie obecnym, gdy ktoś od nas zależy. Tradycja związana z Jegudielem nadaje tej codziennej wierności wartość duchową. Nie trzeba pokonać Smoka, aby wykazać się odwagą. Czasami odwaga polega po prostu na tym, by zacząć od nowa jutro.

Jegudiel i ci, którzy ponoszą odpowiedzialność

Dlatego Jegudiel jest czasem kojarzony w wschodnich praktykach pobożności z tymi, którzy pracują dla chwały Boga, oraz z tymi, którzy sprawują odpowiedzialność. Symbolika może dotyczyć zarówno osoby odpowiedzialnej za wspólnotę, jak i mężczyzny lub kobiety pokornie wypełniających swój codzienny obowiązek. Bo zasada pozostaje taka sama: odpowiedzialność nie jest dana wyłącznie dla siebie. Musi ona wyprodukować coś dobrego.

Michał, Gabriel, Rafał, Uriel, Selafiel i Jegudiel

Nasz fresk Archaniołów nabiera teraz kształtu. Michał walczy.
Gabriel zwiastuje.
Rafał towarzyszy i leczy.
Uriel rozjaśnia.
Selafiel się modli.
Jegudiel służy i zachęca do wytrwałości. Każdy reprezentuje inny wymiar relacji między Niebem a ludźmi. Michał przypomina o odwadze. Gabriel — o słuchaniu. Rafał — o towarzyszeniu. Uriel — o świetle. Selafiel — o modlitwie. A Jegudiel wnosi nowy wymiar: działanie. Bo po modlitwie, zrozumieniu i rozeznaniu… czasem trzeba po prostu wstać i dokonać tego, co należy zrobić.

Jegudiel — Korona po wysiłku

Postać Jegudiela przekazuje ostatecznie przesłanie o zdumiewającej prostocie. Pracuj.
Służ.
Wytrwałości.
Nie szukaj nieustannie oklasków. Korona przyjdzie w swoim czasie. I być może nigdy nie będzie koroną widoczną dla oczu ludzi. Bo niektóre z największych dzieł życia pozostają nieznane niemal wszystkim. Chroniona rodzina. Dotrzymane obietnice. Pomocna osoba. Podjęta odpowiedzialność. Praca należycie wykonana, choć byłoby tak wiele łatwiej ją porzucić. Oto, co reprezentuje korona Jegudiela.

Jegudiel.
Archanioł służby w niektórych wschodnich tradycjach chrześcijańskich.
Ten, który uwielbia Boga.
Korona w jednej dłoni.
Symbol dyscypliny i odpowiedzialności w drugiej.
Symboliczny opiekun tych, którzy pracują i wytrwale czynią dobro. Po modlitwie Selafiela następuje zatem naturalnie działanie Jegudiela. Bo wiara nie wymaga jedynie patrzenia w Niebo. Wymaga również wiernie wypełniania dzieła, które nam powierzono.

Aby osadzić ten fragment w kontekście: Orthodox Church in America — nazwy i atrybuty w tradycji wschodniej.

Barachiel — błogosławieństwo i róże

Niektóre wschodnie tradycje wiążą Barachiela z Bożymi błogosławieństwami i przedstawiają go z różą. Postać ta należy do ich anielskiej tradycji; nie ma ona tego samego statusu liturgicznego co Michał, Gabriel i Rafał w łacińskim Kościele katolickim.

Opowieść, symbole i ich odbiór

• Główne symbole:

  • Róże: symbol błogosławieństw i łask przyznanych przez Boga. Barachiel jest często przedstawiany niosący róże lub trzymający je przy piersi.

  • Płaszcz pokryty kwiatami: przywołanie obfitości Bożych dobrodziejstw i łaski rozlewającej się na ludzi.

  • Biała róża: przedstawienie czystości, pokoju i otrzymanego od Boga błogosławieństwa.

Po Michale, niebiańskim wojowniku. Po Gabrielu, posłańcu. Po Rafale, uzdrowicielu i towarzyszu podróżnych. Po Urielu, świetle, które oświeca. Po Selaphielu, modlitwie. Po Jegudielu, służbie i wytrwałości. Pojawia się postać, której symbolika odbiega od mieczy, płomieni i niebiańskich walk. Barachiel. Róże w dłoniach. Kwiaty na odzience. I misja tradycyjnie kojarzona z czymś, o co ludzie od zawsze proszą Boga: jego błogosławieństwem.

Barachiel jest przedstawiany w niektórych wschodnich tradycjach chrześcijańskich jako Archanioł Bożych błogosławieństw. Jego imię samo o tym mówi: „Błogosławieństwo Boże”. Ale podobnie jak Uriel, Selaphiel i Jegudiel, Barachiel nie jest wymieniany w kanonicznych księgach katolickiej Biblii i nie należy do trzech Archaniołów wymienionych w łacińskiej liturgii katolickiej. Jego historia należy przede wszystkim do pewnych wschodnich tradycji chrześcijańskich.

Barachiel — „Błogosławieństwo Boże”

Imię Barachiel, które spotykamy również w formach Barachiel, Barakiel lub Varachiel, zależnie od tradycji i języków, jest zazwyczaj interpretowane jako: „Błogosławieństwo Boże”
lub
„Ten, kogo Bóg błogosławi”. Jego tradycyjna misja wynika bezpośrednio z imienia. Barachiel jest kojarzony z błogosławieństwami i dobrodziejstwami, które Bóg raczy dać. Nie posiada więc błogosławieństwa, które należałoby do niego osobiście. Jak zawsze w chrześcijańskiej teologii anielskiej, Archanioł jest sługą. Bóg błogosławi.
Anioł służy Bogu. To rozróżnienie jest fundamentalne.

Deszcz błogosławieństw

W niektórych opisach tradycji prawosławnej Barachiel jest przedstawiany jako ten, przez którego błogosławieństwa Boże docierają do tych, którzy dążą do czynienia dobra. Ta idea dała początek ikonografii bardzo odmiennej od tej św. Michała. Michał ma miecz. Barachiel ma róże. Jeden pojawia się w zgiełku walki ze Smokiem. Drugi przywołuje łagodność daru otrzymanego z Nieba. Ale te dwa obrazy nie są ze sobą sprzeczne.

Po prostu ukazują dwa różne wymiary relacji Boga z ludźmi: ochronę i błogosławieństwo.

Skąd róże?

Róże stanowią najbardziej charakterystyczny atrybut Barachiela w niektórych tradycjach ikonograficznych. Może być przedstawiany, jak trzyma białą różę przy piersi. W innych, późniejszych przedstawieniach jego odzież lub płaszcz może być usiany kwiatami. Dlaczego kwiat? Ponieważ błogosławieństwo symbolicznie przypomina coś, co kwitnie. Ziarno jest niewidoczne w ziemi. Potem rośnie. Staje się rośliną. I wreszcie pojawia się kwiat. Boskie błogosławieństwo można rozumieć w ten sam sposób.

Nie zawsze jest spektakularne. Może zacząć się dyskretnie. Spotkanie. Możliwość. Pojednanie. Narodziny. Ochrona. Otwierające się drzwi. Odzyskana siła. I to, co wydawało się nieistotne, czasem ostatecznie odmienia życie.

Czym jest błogosławieństwo?

Słowo „błogosławieństwo” czasem sprowadza się do samej idei otrzymania czegoś, czego się pragnie. Ale w tradycji biblijnej błogosławieństwo ma znacznie głębsze znaczenie. Błogosławić oznacza przede wszystkim mówić dobro, wzywać dobro od Boga i uznawać, że całe dobro ma w Nim swoje źródło. Człowiek prosi o Boże błogosławieństwo dla swojej rodziny. Dla swojej pracy. Dla swojej podróży. Dla swojego małżeństwa. Dla swojego domu. Dla tych, których kocha.

Ale błogosławieństwo nie jest magiczną formułą gwarantującą, że nie zdarzy się żadna trudność. I postaci Barachiela nie należy przede wszystkim rozumieć w ten sposób. Być błogosławionym nie oznacza życia bez prób. Oznacza to postawienie swojego życia pod spojrzeniem Boga.

Błogosławieństwo pośród próby

To rozróżnienie jest ważne. Człowiek może być błogosławiony i mimo to doświadczać trudności. Podróż może być objęta Bożym błogosławieństwem i mimo to napotkać przeszkody. Rodzina może razem się modlić i przechodzić przez bolesny czas. Chrześcijańskie błogosławieństwo nie jest więc obietnicą stałego komfortu. Jest przede wszystkim relacją z Bogiem w samym środku ludzkiego życia. Róża Barachiela staje się wtedy jeszcze bardziej symboliczna. Bo róża jest piękna. Ale ma również ciernie.

Piękno i próba mogą istnieć na tej samej łodydze.

Barachiel i rodzina

Niektóre pobożności szczególnie kojarzą Barachiela z rodziną i domem. To powiązanie wynika naturalnie z jego związku z błogosławieństwem. Od zawsze rodziny chrześcijańskie proszą Boga o opiekę nad swoim domem. Rodzice modlą się za swoje dzieci. Małżonkowie modlą się jeden za drugiego. Błogosławi się małżeństwo. Czasem błogosławi się dom. Prosi się Boga o towarzyszenie tym, którzy odchodzą i tym, którzy wracają.

Barachiel staje się zatem w tradycjach, które go uznają, postacią szczególnie związaną z dobrodziejstwami Bożymi w codziennym życiu.

Błogosławieństwa nie są tylko materialne

Istnieje również ryzyko, gdy mówi się o błogosławieństwie: natychmiast pomyśleć o bogactwie lub materialnym sukcesie. Tymczasem chrześcijańskie pojmowanie jest znacznie szersze. Błogosławieństwem może być: pokój.
Mądrość.
Odwaga.
Zjednoczona rodzina.
Zdolność do przebaczania.
Siła do przejścia przez próbę.
Opatrznościowe spotkanie.
Wiara, która trwa, gdy wszystko staje się trudne. Niektóre błogosławieństwa są widoczne. Inne prawie nigdy. I czasem człowiek dopiero po wielu latach rozumie, że przezwyciężona trudność przyniosła również coś cennego.

Otrzymywać i przekazywać

Postać Barachiela pozwala również przypomnieć o innej fundamentalnej idei biblijnej. Błogosławieństwo nie musi być przeznaczone do pozostania zamkniętego u tego, kto je otrzymuje. Ten, kto otrzymuje, może z kolei stać się błogosławieństwem dla innych. Otrzymywać, by dawać. Być wspieranym, by móc wspierać. Być pocieszonym, by móc pocieszać. Być przebaczonym, by nauczyć się przebaczać. W ten sposób błogosławieństwo przestaje być po prostu: „Co otrzymam?” Staje się:

„Co zrobię z tym, co otrzymałem?”

Barachiel nie jest niezależnym źródłem łaski

Podobnie jak w przypadku pozostałych Archaniołów, to doprecyzowanie jest niezbędne. W chrześcijaństwie łaska pochodzi od Boga. Barachiel nie jest zatem bóstwem niezależnie rozdającymym szczęście, dobrobyt lub szczęście. W tradycjach, które mu miejsce przyznają, pozostaje sługą Boga. Jego symbolika odsyła właśnie do Tego, od Kogo pochodzi każde błogosławieństwo. Róża nie jest źródłem. Anioł nie jest źródłem. Bóg jest źródłem.

Dlaczego Barachiel nie jest czczony wśród katolików jak Michał, Gabriel i Rafał?

Znajdujemy tu rozróżnienie, które od teraz jest niezbędne w naszej wędrówce wśród Archaniołów. W katolickiej pobożności i liturgii zachowano trzy imiona wiernych aniołów: Michał.
Gabriel.
Rafał. To właśnie ich katolicka Kościół łaciński czci wspólnie 29 września. Barachiel nie jest wymieniany w tych kanonicznych tekstach. Jego imię należy do innych tradycji anielskich, obecnych zwłaszcza w niektórych odłamach chrześcijaństwa wschodniego. Byłoby zatem nieprawidłowe przedstawiać Barachiela jako postać biblijną posiadającą dokładnie taki sam status jak św. Michał lub św. Gabriel.

Ale równie nieprawidłowe byłoby twierdzić, że jego imię nie istnieje w historii chrześcijańskich tradycji. Po prostu mamy do czynienia z różnymi dziedzictwami.

Łagodność po walce

Obecność Barachiela w naszej wędrówce tworzy również wspaniały kontrast. Zaczęliśmy od Michała. Zbroja. Miecz. Smok. Potem Gabriel poprowadził nas do Zwiastowania. Rafał wziął nas w drogę z Tobiaszem. Uriel poprowadził nas ku światłu i tajemnicom. Selaphiel nauczył nas skłaniać się w modlitwie. Jegudiel przypomniał nam o wartości pracy i wytrwałości. A teraz przychodzi Barachiel z… różą.

Jakby po walce, słowie, podróży, świetle, modlitwie i wysiłku wreszcie nadszedł czas, by otrzymać.

Michał, Gabriel, Rafał, Uriel, Selaphiel, Jegudiel i Barachiel

Docieramy zatem do tradycyjnego przedstawienia siedmiu Archaniołów, spotykanego w niektórych chrześcijańskich tradycjach: Michał walczy.
Gabriel zwiastuje.
Rafał towarzyszy i uzdrawia.
Uriel oświeca.
Selaphiel się modli.
Jegudiel służy i zachęca do wytrwałości.
Barachiel przynosi obraz błogosławieństwa. Miecz. Wiadomość. Laska podróżnego. Płomień. Modlitwa. Korona. I wreszcie: róża. Siedem postaci. Siedem symboli. Siedem różnych sposobów przedstawienia służby Bogu. Ale z rozróżnieniem, które musimy zawsze zachować:

Michał, Gabriel i Rafał należą do katolickich Pism kanonicznych; pozostałe imiona pochodzą z innych dawnych i wschodnich chrześcijańskich tradycji i nie mają zatem takiego samego statusu we wszystkich Kościołach.

Barachiel — Róża z Nieba

Postać Barachiela pozostawia nas ostatecznie z obrazem znacznie prostszym niż obraz bitwy niebiańskiej. Dłoń. Róża. I za tą różą: wdzięczność. Bo być może czasem zapominamy spojrzeć na to, co już otrzymaliśmy. Prosimy o to, czego nam brakuje. Patrzymy na kolejną trudność. Myślimy o kolejnym celu. I czasem zapominamy o błogosławieństwach, które już są obecne. O osobie, która idzie obok nas. O dachu, który nas chroni. O dłoni, która nam pomaga.

O możliwości zaczęcia od nowa. O sile, która wraca po próbie. O wierze, która trwa. Barachiel.
„Błogosławieństwo Boże”.
Archanioł kojarzony z błogosławieństwami w niektórych wschodnich tradycjach chrześcijańskich.
Ten, którego ikonografia przedstawia z różami.
Symbol otrzymanej łaski i dobra, które kwitnie. Po koronie Jegudiela następuje zatem róża Barachiela. I przypomina ona bardzo prostą prawdę: niektóre błogosławieństwa robią hałas, gdy przychodzą.
Inne kwitną po cichu w naszym życiu.

Aby osadzić ten fragment w kontekście: Orthodox Church in America — imiona i atrybuty w tradycji wschodniej.

Jérémiel — rozeznanie i dobre myśli

Jérémiel jest czasem dodawany do wschodnich list Archaniołów. Waga przywołuje rozeznanie i badanie życia. Różnorodność tych list wyjaśnia, dlaczego liczba i imiona Archaniołów różnią się w zależności od tradycji.

Opowieść, symbole i ich odbiór

• Główne symbole:

  • Waga: w ikonografii prawosławnej przedstawianej przez niektóre tradycje Jérémiel trzyma wagę, symbol rozeznania, badania życia i przeznaczenia człowieka.

  • Spojrzenie zwrócone ku Niebu: przywołanie uniesienia duszy i ducha ku Bogu.

  • Wewnętrzne światło: symboliczne przedstawienie dobrych myśli, rozeznania i nawrócenia serca.

Myśleliśmy, że zakończyliśmy naszą wędrówkę. Michał. Gabriel. Rafał. Uriel. Selaphiel. Jegudiel. Barachiel. Siedmiu Archaniołów. A jednak, gdy zgłębiamy niektóre wschodnie tradycje chrześcijańskie, czasem pojawia się ósme imię: Jérémiel. To tutaj nasza podróż wśród Archaniołów staje się szczególnie interesująca. Bo wbrew bardzo powszechnemu przekonaniu, nie wszystkie tradycje podają dokładnie taką samą listę „siedmiu Archaniołów”.

Niektóre tradycje prawosławne mówią zatem o siedmiu lub ośmiu Archaniołach, Jérémiel jest czasem dodawany do siedmiu, które właśnie odkryliśmy. Orthodox Church in America zalicza go zresztą wśród Archaniołów czczonych podczas Synaksy Archanioła Michała i innych niebiańskich moców. Kto zatem jest tym tajemniczym ósmym Archaniołem?

Dlaczego siedmiu… a potem czasem ośmiu?

Liczba siedem ma ogromne znaczenie symboliczne w tradycjach biblijnych. Księga Tobiasza mówi między innymi, że Rafał jest jednym z siedmiu aniołów stojących przed Bogiem. Ale tekst nie podaje imion sześciu pozostałych. Różne dawne tradycje przekazały zatem różne listy. Dlatego należy unikać wyobrażania sobie, że istnieje jedna lista siedmiu imion, uznawana w identyczny sposób przez całe chrześcijaństwo. W niektórych tradycjach prawosławnych spotykamy: Michała.
Gabriela.
Rafała.
Uriela.
Selaphiela.
Jegudiela.
Barachiela. Potem czasem pojawia się:

Jérémiel. Niedawna publikacja Orthodox Church in America podsumowuje właśnie tę tradycję, mówiąc o „siedmiu lub ośmiu Archaniołach”, Jérémiel jest tym, który czasem zostaje dodany do grupy. Nasz ósmy Archanioł nie jest więc błędem w obliczeniach. Po prostu świadczy o różnorodności dawnych tradycji anielskich.

Jérémiel — „Uniesienie ku Bogu”

Tradycja prawosławna kojarzy Jérémiela z wyjątkowo pięknym określeniem: „uniesienie ku Bogu”. Orthodox Church in America przedstawia go w tym znaczeniu i kojarzy jego postać z dobrymi myślami, tymi, które kierują człowieka ku Bogu. To właśnie od razu odróżnia Jérémiela od pozostałych Archaniołów z naszej serii. Michał walczy. Gabriel zwiastuje. Rafał uzdrawia. Uriel oświeca. Selaphiel prowadzi do modlitwy. Jegudiel zachęca do służby. Barachiel przypomina o błogosławieństwie. A Jérémiel? Jérémiel unosi.

Reprezentuje wewnętrzny ruch, przez który człowiek odwraca wzrok od tego, co oddala go od Boga, by powrócić do Niego.

Jérémiel w 4 Esdrasie

Jérémiel pojawia się między innymi w 4 Esdrasie, znanym w zależności od tradycji i systemów numeracji również pod innymi tytułami. Ten tekst nie należy do kanonu łacińskiego Kościoła katolickiego. Posiada jednak długą historię w tradycjach żydowskich i chrześcijańskich i był między innymi przekazywany jako dodatek do niektórych wydań Wulgaty. W szczególnie tajemniczym fragmencie dusze sprawiedliwych pytają o czas, przez który muszą jeszcze czekać. I to Jérémiel im odpowiada.

Pojawia się zatem w kontekście związanym z oczekiwaniem, losem sprawiedliwych i wypełnianiem Bożego zamysłu.

Człowiek patrzący na własne życie

To właśnie z tej tradycji postać Jérémiela może nabrać wyjątkowo głębokiego wymiaru duchowego. Zanim człowiek spojrzy w przyszłość, czasem musi spojrzeć wstecz. Co zrobiłem? Co zbudowałem? Co zniszczyłem? Co mogłem zrobić inaczej? Co zasługuje na kontynuowanie? Z czego należy zrezygnować? Te pytania mogą być bolesne. Ale mogą również stać się początkiem przemiany.

Jérémiel jest zatem kojarzony w niektórych interpretacjach duchowych z tą zdolnością patrzenia na swoje życie, by lepiej skierować je ku Bogu. Nie po to, by pozostać więźniem przeszłości. Ale po to, by zrozumieć, jak iść naprzód.

Waga Jérémiela

Ikonografia prawosławna przypisuje mu szczególnie znaczący atrybut: wagę. Orthodox Church in America wprost wspomina o Jeremielu przedstawianym z wagą w dłoniach. To wspaniały obraz. Waga zmusza do porównywania. Do ważenia. Do rozróżniania. Przypomina, że nie wszystkie działania mają taką samą wartość. Nie wszystkie myśli prowadzą do tego samego miejsca. Nie wszystkie decyzje budują człowieka w ten sam sposób. Waga staje się zatem obrazem rozróżniania. Zanim coś zrobisz: zważ. Zanim kogoś potępisz: zważ.

Zanim dokonas wyboru: zważ. A czasem, zanim pójdziesz dalej: zważ własne życie.

Archanioł dobrych myśli

Współczesna tradycja prawosławna przedstawia również Jeremiela jako tego, który natchnąć serce świętymi lub dobrymi myślami. Ta misja mogłaby wydawać się skromna. Nie jest taka. Ponieważ niemal każde działanie zaczyna się od myśli. Zanim nastąpi gest, pojawia się intencja. Zanim padną słowa, pojawia się myśl. Zanim nastąpi wybór, pojawia się pragnienie. Walka duchowa nie zawsze więc zaczyna się na polu bitwy. Może zacząć się w umyśle. Myśl o zemście może stać się działaniem. Myśl o przebaczeniu również.

Myśl o rozpaczy może prowadzić do poddania się. Myśl o nadziei może pozwolić kontynuować. Tak więc, tam, gdzie Michał reprezentuje wielką walkę z Czartem, Jeremiel przywołuje nas na znacznie bardziej intymne pole bitwy: w ludzkie serce.

Patrzeć w przeszłość, nie pozostając w niej więźniem

Symbolika Jeremiela pozwala również odróżnić dwie rzeczy. Żal i nawrócenie. Żal patrzy w przeszłość i mówi: „Mogłem zrobić inaczej”. Nawrócenie patrzy w przeszłość i pyta: „Co mogę teraz zmienić?” W duchowości chrześcijańskiej uznanie własnych błędów nie ma na celu ostatecznego potępienia człowieka za to, kim był. Celem jest właśnie umożliwienie mu zmiany kierunku. To właśnie oznacza głęboko nawrócenie: odwrócenie się. Powrót.

Zmiana drogi. Ponowne wzwyższenie się ku Bogu. I właśnie tutaj tradycyjne znaczenie przypisywane Jeremielowi — „wzwyższenie ku Bogu” — nabiera pełnej mocy.

Nadzieja za sądem

Waga mogłaby nadawać Jeremielowi niepokojący wygląd. Jednak jego symbolika nie ogranicza się do sądu. Może również prowadzić ku nadziei. Ponieważ człowiek może zbadać swoje życie tylko dlatego, że może jeszcze zmienić. Dopóki droga trwa, inny kierunek pozostaje możliwy. Błąd można uznać. Relację można czasem naprawić. Złą nawyku można zwalczyć. Człowiek oddalony od Boga może powrócić. Waga nie jest zatem wyłącznie obrazem tego, co zostało zrobione.

Zadaje również pytanie: Co teraz zrobisz?

Jeremiel i Remiel: czy to ten sam Archanioł?

Właśnie tutaj pojawia się kolejna fascynująca trudność. W różnych starożytnych tekstach i tłumaczeniach napotykamy takie nazwy jak: Jeremiel.
Jerahmeel.
Remiel.
Ramiel. Specjaliści i tradycje czasami zbliżały lub utożsamiały niektóre z tych postaci. Na przykład biblijna encyklopedia Bible Gateway zauważa, że Jeremiel z 2. Ezdrasa może odpowiadać Ramielowi z 2. Barucha i Remielowi z 1. Ezechasza. Należy zatem zachować ostrożność. Tradycje rękopiśmienne, języki i tłumaczenia zmieniały te nazwy na przestrzeni wieków.

Nie powinniśmy przedstawiać wszystkich tych utożsamień jako absolutną pewność. Ale pokazują one coś fascynującego: tradycje dotyczące Archaniołów są znacznie starsze i bardziej złożone niż współczesne listy, które czasem można znaleźć w Internecie.

A w Księdze Ezechasza?

Księga Ezechasza posiada również własną listę siedmiu aniołów. Znajduje się tam zwłaszcza postać zwana Remielem w niektórych tłumaczeniach. Ale i tutaj należy zachować ostrożność, chcąc go automatycznie utożsamiać z Jeremielem. Różne tradycje tekstowe nie zawsze idealnie się pokrywają. Właśnie dlatego nasze rozróżnienie między Pismem kanonicznym, starożytnymi tekstami a tradycjami kościelnymi jest tak ważne. Nie staramy się sztucznie stworzyć jednej listy. Staramy się zrozumieć, jak różne tradycje mówiły o świecie anielskim.

Dlaczego Jeremiel nie jest czczony jak Michał wśród katolików?

Z tego samego powodu, który wyjaśniliśmy przy Urielu, Selaphielu, Jegudielu i Barachielu. W łacińskiej Kościele katolickim liturgicznie zachowanymi są nazwy trzech aniołów wymienionych w jego Pismach kanonicznych: Michał.
Gabriel.
Rafał. Jeremiel nie ma zatem takiego samego statusu w łacińskiej tradycji katolickiej. Z kolei w niektórych tradycjach prawosławnych jego imię pojawia się wprost wśród Archaniołów związanych z Synaksą mocy niebieskich z 8 listopada.

Nie chodzi zatem o to, by zdecydować, że jedna Kościół ma „rację”, a druga „błądzi”. Chodzi o zrozumienie, że ich tradycje liturgiczne i korpusy tekstów rozwijały się nie dokładnie w ten sam sposób.

Siedmiu czy ośmiu Archaniołów?

Możemy teraz jasno odpowiedzieć na pytanie. Dlaczego zaczęliśmy od siedmiu, a nagle odkrywamy ósmego? Ponieważ „siedmiu Archaniołów” nie stanowi uniwersalnej listy identycznej we wszystkich tradycjach chrześcijańskich. Niektóre tradycje wschodnie szczególnie podkreślają siedem nazw. Inne źródła prawosławne dodają również Jeremiela i mówią zatem o siedmiu lub ośmiu Archaniołach wymienionych z imienia. A jeszcze inne starożytne teksty posiadają własne listy. Liczba siedem zachowuje swoją wartość symboliczną.

Ale nazwy związane z tą liczbą mogą się różnić.

Osiem postaci naszej podróży

Nasza freska może zatem teraz zostać rozszerzona: Michał walczy.
Gabriel zwiastuje.
Rafał towarzyszy i leczy.
Uriel oświeca.
Selaphiel się modli.
Jegudiel zachęca do służby.
Barachiel reprezentuje błogosławieństwo.
Jeremiel wznosi myśli ku Bogu. Osiem postaci. Osiem misji. Ale pochodzą one z różnych poziomów tradycji, których nigdy nie należy mylić. I to właśnie ten niuans sprawia, że ich historia jest znacznie ciekawsza niż zwykła lista nazw.

Jeremiel — Ten, który zaprasza do patrzenia w górę

Jeremiel wspaniale kończy tę część naszej podróży. Ponieważ po odkryciu walki, zwiastowania, uzdrowienia, światła, modlitwy, pracy i błogosławieństwa, pozostaje jeszcze coś do zrobienia. Spojrzenie na własne życie. Zważenie tego, co tego zasługuje. Uznanie tego, co musi się zmienić. Zachowanie tego, co jest dobre. Porzucenie tego, co oddala od Boga. A następnie podniesienie oczu.

Jeremiel.
Archanioł dodany do siedmiu w niektórych tradycjach prawosławnych.
Ten, którego tradycja przywołuje wzwyższenie ku Bogu.
Natchniennik dobrych myśli.
Waga w dłoniach.
Symbol rozróżniania i powrotu ku Bogu. Ponieważ prawdziwe wzwyższenie nie polega być może na tym, by nigdy nie upaść. Polega na zrozumieniu, gdzie się upadło… a następnie ponownym wybraniu patrzenia w Niebo.

Aby osadzić ten fragment: Orthodox Church in America — nazwy i atrybuty w tradycji wschodniej.